{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Czarny obelisk",
  "slug": "czarny-obelisk",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk.md",
  "author": {
    "name": "Erich Maria Remarque",
    "slug": "erich-maria-remarque",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/rebis/erich-maria-remarque/czarny-obelisk_978-83-8338-512-9.webp",
  "quotes_count": 13,
  "quotes": [
    {
      "id": "ff1adb29-b548-470f-94dc-aca7842c346c",
      "slug": "czlowiek-bowiem-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/czlowiek-bowiem-jest",
      "text": "Człowiek bowiem jest nie tylko wiecznym kłamcą, ale i wiecznie wierzącą istotą; wierzy w dobro i piękno, i doskonałość, nawet gdy ich nie ma albo istnieją tylko w stanie szczątkowym (…)",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "f840f1c9-7e40-448e-9f6f-3cc178b023e7",
      "slug": "nie-pokazuj-kobiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/nie-pokazuj-kobiecie",
      "text": "(…) nie pokazuj kobiecie nic nowego, a nie nabierze na to ochoty i nie puści cię kantem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "kobiety",
          "slug": "kobiety",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kobiety"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "eff8901f-5a51-4588-ade8-29e08b184c74",
      "slug": "jako-fachowiec-od-reklamy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/jako-fachowiec-od-reklamy",
      "text": "Jako fachowiec od reklamy muszę przyznać, że katolicyzm ogromnie góruje w tych sprawach nad Lutrem. Działa na fantazję, a nie na intelekt. Jego kapłani są wystrojeni jak szamanowie dzikich szczepów, a katolickie nabożeństwo ze swą barwnością, nastrojem, kadzidłem i malowniczymi obrzędami nie ma sobie równych.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        },
        {
          "name": "reklama",
          "slug": "reklama",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/reklama"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "e5eadb99-9321-42aa-a29a-dc5ca0e0a121",
      "slug": "to-wszystko-mundury",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/to-wszystko-mundury",
      "text": "To wszystko mundury. Tylko mundury. Zabierz im kostiumy, a nie będzie człowieka, który by chciał zostać żołnierzem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "militaryzm",
          "slug": "militaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/militaryzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "c9506d0a-3990-4af2-a1fe-1a68f895de9e",
      "slug": "smierc-jednego-czlowieka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/smierc-jednego-czlowieka",
      "text": "Śmierć jednego człowieka to tragedia, śmierć milionów to statystyka.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "obojętność",
          "slug": "obojetnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/obojetnosc"
        },
        {
          "name": "statystyka",
          "slug": "statystyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/statystyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "ac51638f-90fb-4c11-86c0-580d1c3f171e",
      "slug": "cynizm-to-serce",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/cynizm-to-serce",
      "text": "Cynizm to serce ze znakiem ujemnym.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cynizm",
          "slug": "cynizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cynizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "9dc769ff-43d0-4430-92f4-ce4919a024d1",
      "slug": "byc-moze-mysle",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/byc-moze-mysle",
      "text": "Być może, myślę, że skoro wszystko się rozpada, nie istnieje naprawdę nic innego, tylko ta odrobina przebywania razem. Ale i to jest poniekąd oszustwem, bowiem tam, gdzie jeden człowiek naprawdę potrzebuje drugiego, nie można iść razem i pomagać sobie wzajemnie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "8f9c2f77-4a0d-40bf-a1ae-91a8528e42b3",
      "slug": "niech-pan-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/niech-pan-nie",
      "text": "Niech pan nie lekceważy mądrości Kościoła. Kościół to jedyna dyktatura, jaka od dwóch tysięcy lat nie została obalona.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        },
        {
          "name": "kościół",
          "slug": "kosciol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/kosciol"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "6afc414f-6928-42eb-b5b0-a8ae54937892",
      "slug": "piesn-porywa-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/piesn-porywa-mnie",
      "text": "Pieśń porywa mnie w dal, wyzwala wszystko, staję nagle bezradny i zagubiony i dziwie się, że nie rozpadam się na kawałki albo nie wzlatuję jak balon w wieczorne niebo.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "muzyka",
          "slug": "muzyka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/muzyka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "59e8e190-17ca-4984-a666-309657c38ad2",
      "slug": "czy-wielka-ciemnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/czy-wielka-ciemnosc",
      "text": "Czy wielka ciemność staje się przez to mniej ciemna, czy pytania bez odpowiedzi są wówczas mniej beznadziejne, czy rozpacz nad wieczną niedoskonałością pali się wtedy mniej boleśnie? Czy dzięki temu można kiedykolwiek wytłumaczyć życie, okiełznać je i jechać na nim jak na spokojnym koniu – czy też jest ono zawsze jak potężny żagiel wśród burzy, który nas niesie, i gdy go chcemy schwycić, zmiata nas do wody? Niekiedy zjawia się przede mną przepaść, która zdaje się sięgać do jądra ziemi. Co ją wypełnia? Tęsknota? Rozpacz? Szczęście? Ale jakie? Zmęczenie? Rezygnacja? Śmierć? Po co żyję? Tak, po co żyję?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sens życia",
          "slug": "sens-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sens-zycia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "425535b7-a7f9-4441-b7c5-500a446641e4",
      "slug": "ale-taki-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/ale-taki-juz",
      "text": "Ale taki już jest człowiek: ceni naprawdę tylko to, czego nie ma.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "3802f47a-7389-4fff-959d-d87657cc8926",
      "slug": "i-tylko-w-jednym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/i-tylko-w-jednym",
      "text": "I tylko w jednym różnicie się od Boga – Bóg wie wszystko, a wy wszystko wiecie lepiej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "pycha",
          "slug": "pycha",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pycha"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    },
    {
      "id": "18223d72-3e28-42a6-b593-f4bdb72c6ac8",
      "slug": "rozciaga-sie-niespokojna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-maria-remarque/czarny-obelisk/rozciaga-sie-niespokojna",
      "text": "Rozciąga się niespokojna noc (…), noc, co wieje i stuka w okno i jest bezkresna, i pełna pytań bez odpowiedzi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "niepewność",
          "slug": "niepewnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niepewnosc"
        },
        {
          "name": "noc",
          "slug": "noc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/noc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Maria_Remarque#Czarny_obelisk_(1956)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:46:18"
    }
  ]
}