{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/ideologia-hitlerowska-jej",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/ideologia-hitlerowska-jej.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/ideologia-hitlerowska-jej.md",
  "id": "4edac632-0fa9-4706-8dca-d6bc8f954619",
  "slug": "ideologia-hitlerowska-jej",
  "text": "Ideologia Hitlerowska – jej duch ślepego posłuszeństwa „wodzowi” i nienawiści do rasowych i politycznych mniejszości, jej żądza podboju i panowania, jej wywyższanie narodu niemieckiego i „rasy nordyckiej” – oddziałała z niezwykłą siłą na ich emocje, pociągnęła ich i zrobiła z nich żarliwych wyznawców i bojowników hitleryzmu. (…). Faktem jest, że pewne rysy były już dla tej części klas średnich charakterystyczne w ciągu całych jej dziejów: umiłowanie siły i nienawiść wobec słabych, małostkowość i wrogość, wyrachowanie zarówno w uczuciach, jak i w sprawach pieniężnych, a ponad wszystko asceza. Odznaczali się ciasnym światopoglądem, podejrzewali i nienawidzili obcych, w stosunku do znajomych przejawiali ciekawość i zawiść racjonalizowaną jako oburzenie moralne; całe ich życie opierało się na skąpstwie tak w sferze ekonomicznej, jak psychologicznej.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Erich Fromm",
    "slug": "erich-fromm",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm"
  },
  "book": {
    "title": "Ucieczka od wolności",
    "slug": "ucieczka-od-wolnosci",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "posłuszeństwo",
      "slug": "posluszenstwo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/posluszenstwo"
    },
    {
      "name": "dyskryminacja",
      "slug": "dyskryminacja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dyskryminacja"
    },
    {
      "name": "nazizm",
      "slug": "nazizm",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nazizm"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Ucieczka_od_wolno%C5%9Bci",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:47:20",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "d3131427-2fb1-47b0-a605-af5146ca4dd4",
      "slug": "przerazona-jednostka-szuka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/przerazona-jednostka-szuka",
      "text": "Przerażona jednostka szuka czegoś albo kogoś, do kogo mogłaby się przywiązać, niezdolna jest już dłużej być swoim własnym, indywidualnym „ja”, desperacko usiłuje pozbyć się go i poczuć znowu bezpieczna, zrzuciwszy to brzmię własnego „ja”.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "bezpieczeństwo",
          "slug": "bezpieczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezpieczenstwo"
        },
        {
          "name": "zależność emocjonalna",
          "slug": "zaleznosc-emocjonalna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaleznosc-emocjonalna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Ucieczka_od_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "cd254dc5-a065-4764-811c-c33bea408d8d",
      "slug": "dla-milionow-ludzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/dla-milionow-ludzi",
      "text": "Dla milionów ludzi rządy Hitlera stały się identyczne z „Niemcami”. Z chwilą objęcia przezeń władzy zwalczanie go oznaczało wykluczenie siebie ze społeczności niemieckiej; i kiedy inne partie polityczne przestały istnieć, tylko partia hitlerowska „stanowiła” Niemcy, a wszelka opozycja wobec niej oznaczała opozycję wobec Niemiec. (…) W wielu wypadkach można zauważyć, jak osoby nie będące hitlerowcami bronią hitleryzmu przed krytyką cudzoziemców, czują bowiem, że atakowanie hitleryzmu jest atakowaniem Niemiec. Strach przed izolacją i względna słabość zasad moralnych pomagają każdej partii w uzyskaniu lojalnego poparcia szerokiego odłamu ludności, z chwilą kiedy partia ta zagarnie władzę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        },
        {
          "name": "nazizm",
          "slug": "nazizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nazizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Ucieczka_od_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "cac8c3b9-3525-4ac3-89ee-c8eb2c965957",
      "slug": "nawolywanie-sie-w-ciemnosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/nawolywanie-sie-w-ciemnosci",
      "text": "Nawoływanie się w ciemności nie przynosi światła.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Ucieczka_od_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    }
  ]
}