# Mieć czy być?

- Autor: [Erich Fromm](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm.md)
- Liczba cytatów: 11
- Strona książki: https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc

## Cytaty

> Jeśli jestem tym, co posiadam i to stracę, czym wówczas będę? (…) Jeśli jestem tym, kim jestem, nie zaś tym, co posiadam, nikt nie może mnie pozbawić pewności ani zagrozić mojemu bezpieczeństwu i poczuciu tożsamości.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/jesli-jestem-tym.md)

> Największą radość daje zapewne nie posiadanie rzeczy materialnych, lecz posiadanie istot żywych. W społeczeństwie patriarchalnym nawet „najbardziej mierny mężczyzna z najbiedniejszej klasy” mógł mienić się posiadaczem – wobec żony, dzieci, zwierząt, względem których władza jego była absolutna.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/najwieksza-radosc-daje.md)

> Wyzwolenie kobiet z patriarchalnej dominacji jest zasadniczym czynnikiem humanizacji społeczeństwa.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/wyzwolenie-kobiet-z-patriarchalnej.md)

> My, istoty ludzkie, wyposażeni jesteśmy w wewnętrzne, głęboko zakotwiczone pragnienie życia – dawania wyrazu naszym zdolnościom, aktywności, związkom z innymi ludźmi, ucieczki z więziennej celi egoizmu.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/my-istoty-ludzkie.md)

> Demokracja może stawiać opór groźbie autorytaryzmu, gdy przekształci się ją z biernej „demokracji widza” w aktywną „demokrację uczestniczącą”, w której sprawy wspólnoty są poszczególnym obywatelom równie bliskie i ważne jak ich sprawy prywatne albo – jeszcze lepiej – w której dobro wspólnoty staje się przedmiotem prywatnej troski każdego obywatela. Uczestniczący we wspólnocie ludzie odkrywają, że życie staje się bardziej interesujące i motywujące. Można również powiedzieć, że prawdziwa demokracja polityczna to taka, w której życie jest właśnie tak interesujące. Z samej swojej natury taka demokracja uczestnicząca – w odróżnieniu od „demokracji ludu” czy „demokracji centralistycznej” – jest niebiurokratyczna i wytwarza klimat, w którym zasadniczo nie ma miejsca dla demagogów.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/demokracja-moze-stawiac.md)

> Czy można mieć miłość? Gdyby miało to być możliwe, wówczas miłość powinna być substancją, rzeczą, którą można mieć, posiadać, którą można owładnąć. Prawda jest jednak taka, że nie istnieje rzecz zwana „miłością”. „Miłość” ogólnie rozumiana jest abstrakcją, rodzajem bogini, z którą kłopot polega na tym, że nikt jej jeszcze nigdy nie widział. W rzeczywistości istnieje tylko akt kochania. Miłość jest twórczą aktywnością. Zakłada troskę, wiedzę, reagowanie, afirmację i radość – nakierowane na osobę, drzewo, obraz, ideę. Kochać oznacza powoływać do życia, powiększać jej lub jego życiową aktywność. Jest to proces samoodnawiający się i samonapędzający.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/czy-mozna-miec.md)

> Nasze osądy są skrajnie nieobiektywne, ponieważ żyjemy w społeczeństwie, którego filarami są własność prywatna, zysk i władza. Możliwość nabywania, posiadania i osiągania zysku to święte i niezbywalne prawa jednostki w społeczeństwie industrialnym. Nieistotne jest pochodzenie własności, fakt zaś posiadania nie nakłada żadnych zobowiązań na właścicieli.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/nasze-osady-sa-skrajnie.md)

> Nastawienie skoncentrowane na własności i zysku, z konieczności wywołuje pożądanie – a w istocie potrzebę – władzy. W celu sprawowania kontroli nad żywymi ludźmi musimy używać władzy po to, by przełamać ich opór. Celem utrzymania kontroli nad prywatną własnością zmuszeni jesteśmy używać władzy, aby strzec jej przed tymi, którzy mogliby nam ją zabrać, gdyż podobnie jak my, nigdy nie mają jej dosyć. Pożądanie własności prywatnej tworzy pragnienie stosowania gwałtu w celu rabowania innych w otwarty lub skryty sposób.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/nastawienie-skoncentrowane-na-wlasnosci.md)

> Istoty żywe mogą być jedynie wówczas, gdy stają się, istnieją jedynie wtedy, gdy zmieniają się. Zmiana i rozwój są inherentnymi jakościami procesu życia.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/istoty-zywe-moga.md)

> Chociaż własność prywatna uważana jest za kategorię naturalną i uniwersalną, w rzeczywistości, biorąc pod uwagę całość ludzkiej historii (z prehistorią włącznie), a zwłaszcza kultury pozaeuropejskie, dla których ekonomia nie stanowi najważniejszej rzeczy w życiu, okazuje się ona raczej wyjątkiem niż regułą.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/chociaz-wlasnosc-prywatna.md)

> Celem naszego życia nie powinno być posiadanie bogactw, lecz bogactwo bycia.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/celem-naszego-zycia.md)