{
  "type": "author",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "Erich Fromm",
  "slug": "erich-fromm",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm.md",
  "image": null,
  "quotes_count": 25,
  "books": [
    {
      "title": "Mieć czy być?",
      "slug": "miec-czy-byc",
      "quotes_count": 11,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/rebis/erich-fromm/miec-czy-byc_978-83-8188-582-9-62d58248.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc"
    },
    {
      "title": "Rewolucja nadziei",
      "slug": "rewolucja-nadziei",
      "quotes_count": 5,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/vis-a-vis-etiuda/erich-fromm/rewolucja-nadziei_978-83-7858-051-5-bbb3cf37.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/rewolucja-nadziei"
    },
    {
      "title": "Ucieczka od wolności",
      "slug": "ucieczka-od-wolnosci",
      "quotes_count": 5,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/vis-a-vis-etiuda/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci_978-83-7998-288-2.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci"
    },
    {
      "title": "Wojna w człowieku",
      "slug": "wojna-w-czlowieku",
      "quotes_count": 4,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/jacek-santorski-co/erich-fromm/wojna-w-czlowieku_8-385-38647-5-a84fcc52.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/wojna-w-czlowieku"
    }
  ],
  "recent_quotes": [
    {
      "id": "ff9fddaf-d0bf-43af-87eb-a4180f2ad221",
      "slug": "jesli-jestem-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/jesli-jestem-tym",
      "text": "Jeśli jestem tym, co posiadam i to stracę, czym wówczas będę? (…) Jeśli jestem tym, kim jestem, nie zaś tym, co posiadam, nikt nie może mnie pozbawić pewności ani zagrozić mojemu bezpieczeństwu i poczuciu tożsamości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "bezpieczeństwo",
          "slug": "bezpieczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezpieczenstwo"
        },
        {
          "name": "konsumpcjonizm",
          "slug": "konsumpcjonizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konsumpcjonizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Mie%C4%87_czy_by%C4%87%3F_(1976)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "f9e31c10-bfd8-436c-b502-a355afee9362",
      "slug": "najwieksza-radosc-daje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/najwieksza-radosc-daje",
      "text": "Największą radość daje zapewne nie posiadanie rzeczy materialnych, lecz posiadanie istot żywych. W społeczeństwie patriarchalnym nawet „najbardziej mierny mężczyzna z najbiedniejszej klasy” mógł mienić się posiadaczem – wobec żony, dzieci, zwierząt, względem których władza jego była absolutna.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "uprzedmiotowienie",
          "slug": "uprzedmiotowienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uprzedmiotowienie"
        },
        {
          "name": "patriarchat",
          "slug": "patriarchat",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriarchat"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Mie%C4%87_czy_by%C4%87%3F_(1976)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "d329c2d7-f9d3-4e49-be23-787cceb94c11",
      "slug": "filmy-komiksy-gazety",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/wojna-w-czlowieku/filmy-komiksy-gazety",
      "text": "Filmy, komiksy, gazety ekscytują, ponieważ pełne są opisów zniszczeń, sadyzmu, brutalności.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Wojna_w_cz%C5%82owieku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "d3131427-2fb1-47b0-a605-af5146ca4dd4",
      "slug": "przerazona-jednostka-szuka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/przerazona-jednostka-szuka",
      "text": "Przerażona jednostka szuka czegoś albo kogoś, do kogo mogłaby się przywiązać, niezdolna jest już dłużej być swoim własnym, indywidualnym „ja”, desperacko usiłuje pozbyć się go i poczuć znowu bezpieczna, zrzuciwszy to brzmię własnego „ja”.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "bezpieczeństwo",
          "slug": "bezpieczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezpieczenstwo"
        },
        {
          "name": "zależność emocjonalna",
          "slug": "zaleznosc-emocjonalna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zaleznosc-emocjonalna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Ucieczka_od_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "cd254dc5-a065-4764-811c-c33bea408d8d",
      "slug": "dla-milionow-ludzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/dla-milionow-ludzi",
      "text": "Dla milionów ludzi rządy Hitlera stały się identyczne z „Niemcami”. Z chwilą objęcia przezeń władzy zwalczanie go oznaczało wykluczenie siebie ze społeczności niemieckiej; i kiedy inne partie polityczne przestały istnieć, tylko partia hitlerowska „stanowiła” Niemcy, a wszelka opozycja wobec niej oznaczała opozycję wobec Niemiec. (…) W wielu wypadkach można zauważyć, jak osoby nie będące hitlerowcami bronią hitleryzmu przed krytyką cudzoziemców, czują bowiem, że atakowanie hitleryzmu jest atakowaniem Niemiec. Strach przed izolacją i względna słabość zasad moralnych pomagają każdej partii w uzyskaniu lojalnego poparcia szerokiego odłamu ludności, z chwilą kiedy partia ta zagarnie władzę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        },
        {
          "name": "nazizm",
          "slug": "nazizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nazizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Ucieczka_od_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "cac8c3b9-3525-4ac3-89ee-c8eb2c965957",
      "slug": "nawolywanie-sie-w-ciemnosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/nawolywanie-sie-w-ciemnosci",
      "text": "Nawoływanie się w ciemności nie przynosi światła.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Ucieczka_od_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "b50ffe6c-7bee-4af1-b6c2-8ff52b105dff",
      "slug": "wyzwolenie-kobiet-z-patriarchalnej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/wyzwolenie-kobiet-z-patriarchalnej",
      "text": "Wyzwolenie kobiet z patriarchalnej dominacji jest zasadniczym czynnikiem humanizacji społeczeństwa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "równouprawnienie kobiet",
          "slug": "rownouprawnienie-kobiet",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rownouprawnienie-kobiet"
        },
        {
          "name": "patriarchat",
          "slug": "patriarchat",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriarchat"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Mie%C4%87_czy_by%C4%87%3F_(1976)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "ac558fab-8803-4c83-8d5c-5773bcdb0e28",
      "slug": "stosowanie-przemocy-wynika",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/wojna-w-czlowieku/stosowanie-przemocy-wynika",
      "text": "Stosowanie przemocy wynika najczęściej z niemożności rozwiązania przez ludzi podstawowych problemów swojego życia, z niemożności kochania innych, nieumiejętności zrealizowania własnych możliwości. Nie mogąc kochać, człowiek zaczyna poniżać innych ludzi i sprawiać im ból.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "przemoc",
          "slug": "przemoc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemoc"
        },
        {
          "name": "frustracja",
          "slug": "frustracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/frustracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Wojna_w_cz%C5%82owieku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "949fb340-de6c-4a5f-978c-9a0f1c052ef6",
      "slug": "my-istoty-ludzkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/my-istoty-ludzkie",
      "text": "My, istoty ludzkie, wyposażeni jesteśmy w wewnętrzne, głęboko zakotwiczone pragnienie życia – dawania wyrazu naszym zdolnościom, aktywności, związkom z innymi ludźmi, ucieczki z więziennej celi egoizmu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wola życia",
          "slug": "wola-zycia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wola-zycia"
        },
        {
          "name": "potencjał człowieka",
          "slug": "potencjal-czlowieka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/potencjal-czlowieka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Mie%C4%87_czy_by%C4%87%3F_(1976)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "72e91c17-a619-4993-a71a-678c81010406",
      "slug": "miliony-ludzi-ma-plytka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/wojna-w-czlowieku/miliony-ludzi-ma-plytka",
      "text": "Miliony ludzi ma płytką, ale dość komfortową egzystencję – nic nie podnieca ich bardziej niż oglądanie lub czytanie o zabijaniu, bez względu na to, czy jest to morderstwo, czy nieszczęśliwy wypadek w czasie wyścigu samochodowego. Czy nie jest to objawem tego, jak głęboko już się rozwinęła fascynacja śmiercią.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Wojna_w_cz%C5%82owieku",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "72211172-2681-434a-96dd-97603814598b",
      "slug": "demokracja-moze-stawiac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/miec-czy-byc/demokracja-moze-stawiac",
      "text": "Demokracja może stawiać opór groźbie autorytaryzmu, gdy przekształci się ją z biernej „demokracji widza” w aktywną „demokrację uczestniczącą”, w której sprawy wspólnoty są poszczególnym obywatelom równie bliskie i ważne jak ich sprawy prywatne albo – jeszcze lepiej – w której dobro wspólnoty staje się przedmiotem prywatnej troski każdego obywatela. Uczestniczący we wspólnocie ludzie odkrywają, że życie staje się bardziej interesujące i motywujące. Można również powiedzieć, że prawdziwa demokracja polityczna to taka, w której życie jest właśnie tak interesujące. Z samej swojej natury taka demokracja uczestnicząca – w odróżnieniu od „demokracji ludu” czy „demokracji centralistycznej” – jest niebiurokratyczna i wytwarza klimat, w którym zasadniczo nie ma miejsca dla demagogów.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wspólnota",
          "slug": "wspolnota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolnota"
        },
        {
          "name": "demokracja",
          "slug": "demokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/demokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Mie%C4%87_czy_by%C4%87%3F_(1976)",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    },
    {
      "id": "5509b7bd-9fb2-43b6-b82b-32a416957f65",
      "slug": "nowoczesny-czlowiek-zyje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/erich-fromm/ucieczka-od-wolnosci/nowoczesny-czlowiek-zyje",
      "text": "Nowoczesny człowiek żyje w iluzji, że wie, czego pragnie – gdy tymczasem pragnie dokładnie tego, czego się od niego oczekuje, że będzie pragnął.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pragnienia",
          "slug": "pragnienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pragnienia"
        },
        {
          "name": "konformizm",
          "slug": "konformizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/konformizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Erich_Fromm#Ucieczka_od_wolno%C5%9Bci",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:47:20"
    }
  ]
}