{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Kiedy byłem dziełem sztuki",
  "slug": "kiedy-bylem-dzielem-sztuki",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki.md",
  "author": {
    "name": "Éric-Emmanuel Schmitt",
    "slug": "eric-emmanuel-schmitt",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/literanova/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki_978-83-2402-633-3.jpg",
  "quotes_count": 37,
  "quotes": [
    {
      "id": "d633f7e4-1af0-4fbf-8b92-4d1c5614135d",
      "slug": "rzeczy-na-pokaz-sa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/rzeczy-na-pokaz-sa",
      "text": "– Rzeczy na pokaz są tylko tym, czym są, drogi bracie. Płaskie. Nieme. Nie powinny pokazywać niczego innego, tylko siebie. Rzeczy na pokaz niczego nie wyrażają, należą do innych i są przez nich tolerowane tylko za tę ceną.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "d123eb5d-efbf-4851-af44-6e808d88712a",
      "slug": "sztuka-jest-dla",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/sztuka-jest-dla",
      "text": "Sztuka jest dla człowieka, tworzona przez człowieka, ale sztuka na pewno nie jest człowiekiem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "c631cb1d-55d2-45bf-8c04-8cd4e9367de4",
      "slug": "trzeba-halasu-zeby",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/trzeba-halasu-zeby",
      "text": "Trzeba hałasu, żeby usłyszeć ciszę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cisza",
          "slug": "cisza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cisza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "a2d4d59b-fdb0-49c2-bf82-9ff57fcdf5dc",
      "slug": "wieczny-recykling-mezczyzna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/wieczny-recykling-mezczyzna",
      "text": "Wieczny recykling: mężczyzna karmił kobietę, która karmiła piersią dziecko, które siusiało na trawę, którą skubała krowa, którą doił chłop, który sprzedawał mleko mężczyźnie, który karmił żonę. Gdy już to zrozumieliśmy, mieliśmy wpadać w zachwyt.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "8a722ddb-f68f-46d6-afc7-71117e2bb2ac",
      "slug": "widze-w-tobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/widze-w-tobie",
      "text": "– Widzę w tobie coś wspaniałego… – Co takiego? – Twoją przyszłość.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        },
        {
          "name": "potencjał człowieka",
          "slug": "potencjal-czlowieka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/potencjal-czlowieka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "7eed3d82-dbd1-46d2-9e11-e81f4ac436ee",
      "slug": "za-bardzo-mnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/za-bardzo-mnie",
      "text": "– Za bardzo mnie kochasz – mówił. – Nigdy nie kocha się za bardzo. – Za bardzo, bo kochasz mnie w dwójnasób. Kochasz moje malarstwo i kochasz mnie. – To powiedz raczej, że kocham cię w trójnasób: kocham ciebie, twoje malarstwo, no i kocham tez miłość, którą cię darzę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "789a14b4-f786-4d7c-b61b-988c4eaf0c51",
      "slug": "sztuka-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/sztuka-nie-jest",
      "text": "Sztuka nie jest imitacją.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "naśladowanie",
          "slug": "nasladowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nasladowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "6afff1f1-c142-44db-a1bf-d5d217aab41a",
      "slug": "zaden-akt-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/zaden-akt-nie",
      "text": "Żaden akt nie znosi człowieczeństwa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "31e47252-64ce-474a-8678-f3e5b9ca91a3",
      "slug": "w-gruncie-rzeczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/w-gruncie-rzeczy",
      "text": "– W gruncie rzeczy on uratował panu życie? – Dlatego nazywam go swoim Dobroczyńcą. – Uratował panu życie, ale zrobił to nie dla pana, tylko dla siebie. Żeby posłużyć się panem dla polepszenia własnego życia. – Każdy tak robi, prawda? Wszyscy posługują się wszystkimi. – Ach tak? A mną w jakim celu się pan posługuje? A moim ojcem? – Żeby uwierzyć, że życie jest piękne. Żeby przestać myśleć o sobie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "egoizm",
          "slug": "egoizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/egoizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "2f66e878-5912-406f-bf4d-0e117b485892",
      "slug": "papier-ma-lepsza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/papier-ma-lepsza",
      "text": "Papier ma lepszą pamięć niż ludzie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "pisanie",
          "slug": "pisanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:19"
    },
    {
      "id": "ef2162b6-4879-472f-89e6-665312752684",
      "slug": "nie-ma-nic-bardziej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/nie-ma-nic-bardziej",
      "text": "Nie ma nic bardziej względnego niż piękno. Jedna róża to piękno. Dziesięć róż to coś drogiego. Sto róż to nuda.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        },
        {
          "name": "nadmiar informacji",
          "slug": "nadmiar-informacji",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadmiar-informacji"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C3%89ric-Emmanuel_Schmitt#Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:18"
    },
    {
      "id": "e6e3a922-2a7a-4353-a693-a7220480d75e",
      "slug": "czasem-latwiej-zniesc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/czasem-latwiej-zniesc",
      "text": "Czasem łatwiej znieść czyjąś śmierć niż czyjeś kłamstwa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:18"
    },
    {
      "id": "b6b1a21f-ae19-4500-8ae1-db5a545516bb",
      "slug": "nie-ma-nic-trudniejszego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/nie-ma-nic-trudniejszego",
      "text": "Nie ma nic trudniejszego, niż dowieść istnienia duszy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        },
        {
          "name": "dowody",
          "slug": "dowody",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dowody"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:18"
    },
    {
      "id": "a93efdd3-95f8-4409-983a-a15c3c55169b",
      "slug": "do-tej-pory",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/do-tej-pory",
      "text": "Do tej pory nie miałem żadnego wpływu na swoją egzystencję: zostałem poczęty przez nieuwagę i lekkomyślność, urodziłem się przez wypchnięcie, dorosłem dzięki zaprogramowaniu genetycznemu, słowem, biernie siebie znosiłem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolna wola",
          "slug": "wolna-wola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolna-wola"
        },
        {
          "name": "bierność",
          "slug": "biernosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biernosc"
        },
        {
          "name": "narodziny",
          "slug": "narodziny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narodziny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:18"
    },
    {
      "id": "7c115f2c-7d33-4561-a650-b6066e15f9b3",
      "slug": "czlowieczenstwo-jest-dobrem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/czlowieczenstwo-jest-dobrem",
      "text": "Człowieczeństwo jest dobrem niezbywalnym, którego nie można się pozbyć, ani nie można zostać go pozbawionym.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C3%89ric-Emmanuel_Schmitt#Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:18"
    },
    {
      "id": "6c5fd04d-a9f1-495e-b336-4fd5736f36d4",
      "slug": "co-niezastapionego-mam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/co-niezastapionego-mam",
      "text": "Co niezastąpionego mam w sobie? To, moje myśli. Moje troski. Moje przywiązania. Moje miłości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:18"
    },
    {
      "id": "59eb161c-c758-4316-9088-3e4a6a9d9a27",
      "slug": "nigdy-nie-kocha",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/nigdy-nie-kocha",
      "text": "Nigdy nie kocha się za bardzo.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/%C3%89ric-Emmanuel_Schmitt#Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:18"
    },
    {
      "id": "36bebcf9-2033-4d26-a9e4-f658e4509286",
      "slug": "ludzie-utozsamiaja-to-o-czym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/ludzie-utozsamiaja-to-o-czym",
      "text": "Ludzie utożsamiają to, o czym się mówi, z tym, co ma wartość, robi wszystko, żeby o nim mówiono, żeby nikt nie wątpił w jego wartość.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sława",
          "slug": "slawa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slawa"
        },
        {
          "name": "media",
          "slug": "media",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/media"
        },
        {
          "name": "opinia publiczna",
          "slug": "opinia-publiczna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/opinia-publiczna"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kiedy_by%C5%82em_dzie%C5%82em_sztuki",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:53:18"
    },
    {
      "id": "6dd294ff-cb67-46d5-bf9e-80c29c7e18a4",
      "slug": "jako-mlody-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/jako-mlody-czlowiek",
      "text": "Jako młody człowiek chciałem, żeby piękno było we mnie, byłem nieszczęśliwy. Teraz wiem, że jest ono wszędzie wokół, akceptuję je.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 262,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T21:23:34"
    },
    {
      "id": "9edf5abc-2fb4-4433-8b31-294352462049",
      "slug": "slawa-lepiej-pasuje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/slawa-lepiej-pasuje",
      "text": "„Sława lepiej pasuje zmarłym [...] to wypożyczony strój, żywi wyglądają w nim śmiesznie.”",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 257,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "sława",
          "slug": "slawa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slawa"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T21:13:34"
    },
    {
      "id": "ef3750fd-74ca-4d2c-b0cb-f37d2c2c9a2c",
      "slug": "czasami-latwiej-zniesc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/czasami-latwiej-zniesc",
      "text": "Czasami łatwiej znieść czyjąś śmierć niż czyjeś kłamstwa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 222,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "kłamstwo",
          "slug": "klamstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klamstwo"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T21:13:26"
    },
    {
      "id": "cf7a8114-1fb5-4fd5-95e3-ad6739f045eb",
      "slug": "szczescie-domaga-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/szczescie-domaga-sie",
      "text": "Szczęście domaga się krótkich zdań.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 195,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T21:13:22"
    },
    {
      "id": "ded1fa69-0258-49db-a905-371178bf3125",
      "slug": "rzeczy-na-pokaz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/rzeczy-na-pokaz",
      "text": "Rzeczy na pokaz są tylko tym, czym są [...]. Płaskie. Nieme. Nie powinny pokazywać niczego innego, tylko siebie. Rzeczy na pokaz niczego nie wyrażają, należą do innych i są przez nich tolerowane tylko za tę cenę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 177,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T21:13:15"
    },
    {
      "id": "374a9b72-08c9-4f99-aff3-faccc2524b93",
      "slug": "odrobina-swiadomosci-to-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/odrobina-swiadomosci-to-zawsze",
      "text": "[...] odrobina świadomości to zawsze jednak świadomość.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 144,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "świadomość",
          "slug": "swiadomosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swiadomosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T20:43:01"
    },
    {
      "id": "23cb2197-b961-4fd5-a001-2c0021e63401",
      "slug": "sukces-to-zazwyczaj",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/sukces-to-zazwyczaj",
      "text": "[...] sukces to zazwyczaj coś, co nie pochodzi od artysty, lecz od publiczności.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 143,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "sukces i porażka",
          "slug": "sukces-i-porazka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sukces-i-porazka"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T20:40:54"
    },
    {
      "id": "49cc5398-02c1-4e14-b9fb-b60c854963f0",
      "slug": "doznawalem-radosci-istnienia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/doznawalem-radosci-istnienia",
      "text": "[...] doznawałem radości istnienia. [...] Że jestem czymś malutkim i wielkim zarazem: [...] kroplą w oceanie, kroplą bystrą, która zdaje sobie sprawę, że istnieje i że za jej sprawą istnieje ocean. Maleńka i wielka. Silna i nędzna.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 122,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T20:37:43"
    },
    {
      "id": "44097613-d06a-4b37-a89c-21a0e2308f53",
      "slug": "pan-uwaza-ze-dusza",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/pan-uwaza-ze-dusza",
      "text": "- [...] Pan uważa, że dusza istnieje, tak? - Niestety. To rana, która wciąż krwawi i nigdy się nie goi. Można ją usunąć tylko wraz z życiem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 114,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T20:31:13"
    },
    {
      "id": "0bcd5950-39e1-4116-b9b5-a2efe7944adb",
      "slug": "nalog-to-dowod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/nalog-to-dowod",
      "text": "Nałóg to dowód człowieczeństwa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 112,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "uzależnienia",
          "slug": "uzaleznienia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uzaleznienia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T20:31:09"
    },
    {
      "id": "0638e27e-1e32-40a2-a895-6e71e9e778f1",
      "slug": "kazdy-z-nas",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/kazdy-z-nas",
      "text": "[...] każdy z nas ma trzy formy życia. Życie materialne: jesteśmy ciałem. Życie umysłowe: jesteśmy świadomością. I życie dyskursywne: jesteśmy tym, co o nas mówią.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 107,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "tożsamość",
          "slug": "tozsamosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tozsamosc"
        },
        {
          "name": "reputacja",
          "slug": "reputacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/reputacja"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T20:27:18"
    },
    {
      "id": "4a0b35b7-5add-4991-acde-70d9a143128c",
      "slug": "zazdrosnik-pluje-tylko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/zazdrosnik-pluje-tylko",
      "text": "Zazdrośnik pluje tylko na tego, kto go przewyższa.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 89,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zazdrość",
          "slug": "zazdrosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zazdrosc"
        },
        {
          "name": "zawiść",
          "slug": "zawisc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zawisc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T19:43:52"
    },
    {
      "id": "29a048ca-b842-4650-8680-a57026b6bb0d",
      "slug": "popularnosc-to-zwierze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/popularnosc-to-zwierze",
      "text": "Popularność to zwierzę, które karmi się samo sobą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 86,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sława",
          "slug": "slawa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slawa"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T19:43:48"
    },
    {
      "id": "c7f32711-0f4d-4c1b-84b5-4fb8eb4d319b",
      "slug": "jedna-roza-to-piekno",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/jedna-roza-to-piekno",
      "text": "Jedna róża to piękno. Dziesięć róż to coś drogiego. Sto róż to nuda. Tysiąc róż, kapujesz?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 69,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "nuda",
          "slug": "nuda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nuda"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T19:43:46"
    },
    {
      "id": "7dea77a2-c88a-4cdf-81a9-977040012233",
      "slug": "nie-ma-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/nie-ma-nic",
      "text": "Nie ma nic bardziej względnego niż piękno.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 69,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        },
        {
          "name": "subiektywizm",
          "slug": "subiektywizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/subiektywizm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T19:35:32"
    },
    {
      "id": "e12aede4-572b-4b3f-a93a-575bfaf70634",
      "slug": "poszedlem-nie-zadajac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/poszedlem-nie-zadajac",
      "text": "Poszedłem [...], nie żądając wyjaśnień, bo najlepszym sposobem otrzymania odpowiedzi [...] było niezadawanie pytań.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 47,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "milczenie",
          "slug": "milczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milczenie"
        },
        {
          "name": "zadawanie pytań",
          "slug": "zadawanie-pytan",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zadawanie-pytan"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T19:35:30"
    },
    {
      "id": "19489531-3c3f-48fd-bfa9-b68f203b41f7",
      "slug": "bywa-ze-latami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/bywa-ze-latami",
      "text": "Bywa, że latami walczymy z tym, co oczywiste, a niekiedy najbardziej szalone projekty zachwycają nas od pierwszego wejrzenia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 39,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "marzenia",
          "slug": "marzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marzenia"
        },
        {
          "name": "akceptacja",
          "slug": "akceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/akceptacja"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T19:35:03"
    },
    {
      "id": "7178c462-b04e-4c78-bf88-78ee5d82b595",
      "slug": "czas-plynie-powoli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/czas-plynie-powoli",
      "text": "Czas płynie powoli, kiedy czeka się na odpowiedź.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 36,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "oczekiwanie",
          "slug": "oczekiwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oczekiwanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T19:34:59"
    },
    {
      "id": "9b63f5d9-5690-4dd8-9627-d90dda768707",
      "slug": "sila-piekna-polega",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eric-emmanuel-schmitt/kiedy-bylem-dzielem-sztuki/sila-piekna-polega",
      "text": "Siła piękna polega na wmówieniu tym, którzy się z nim stykają, że oni sami stają się piękni.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 21,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "piękno",
          "slug": "piekno",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/piekno"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-24T19:34:49"
    }
  ]
}