{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Nad Niemnem",
  "slug": "nad-niemnem",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem.md",
  "author": {
    "name": "Eliza Orzeszkowa",
    "slug": "eliza-orzeszkowa",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/bukowy-las/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem_978-83-8074-746-3-b638c9b9.jpg",
  "quotes_count": 17,
  "quotes": [
    {
      "id": "f2f32bb4-a08a-4929-a730-319d3c8370c1",
      "slug": "zawsze-jest-pora",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/zawsze-jest-pora",
      "text": "Zawsze jest pora i widzieć i mówić prawdę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eliza_Orzeszkowa#Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "eb8d81ef-823f-4989-bf5e-916079d5d399",
      "slug": "noc-po-dniu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/noc-po-dniu",
      "text": "Noc po dniu następuje, a dzień po nocy. Śmiech od płaczu smaczniejszy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "płacz",
          "slug": "placz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/placz"
        },
        {
          "name": "śmiech",
          "slug": "smiech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smiech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eliza_Orzeszkowa#Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "e7ff8ef7-f622-403a-a525-b8d450a2503f",
      "slug": "bywaja-i-insze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/bywaja-i-insze",
      "text": "Bywają i insze wiatry, nie te, co w polu świszczą, ale te, co przez drogę życia człowieka przelatują...",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "e5f6bc11-ebf0-4b20-8488-2b8b85ae3ffe",
      "slug": "co-tam-ja-panience",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/co-tam-ja-panience",
      "text": "Co tam! Ja panience powiem, że nie trzeba nadmiar troskać się i smęcić. Są na świecie złe ludzie, są i dobre. Podczas smętno bywa, a podczas może być i wesoło. Najgorsza to jest rzecz, kiedy człowiek nic nie robi, a tylko o swoich biedach myśli!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "praca",
          "slug": "praca",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/praca"
        },
        {
          "name": "smutek",
          "slug": "smutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smutek"
        },
        {
          "name": "optymizm",
          "slug": "optymizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/optymizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "c9931197-e236-4664-8812-0374f5a50f26",
      "slug": "kazdy-desperuje-z-poczatku",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/kazdy-desperuje-z-poczatku",
      "text": "Każdy desperuje z początku, a potem i godzi się z takim losem, jaki mu Bóg czy diabeł nasyła.(...) Powiadam ci, że każdy z początku desperuje, a potem jak baran na rzeź spokojnie swoją drogą idzie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "los",
          "slug": "los",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/los"
        },
        {
          "name": "akceptacja",
          "slug": "akceptacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/akceptacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "beec3c79-8b9d-4c7c-97b7-58b2ff00a0c3",
      "slug": "w-zyciu-jednostek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/w-zyciu-jednostek",
      "text": "W życiu jednostek i narodów bywają momenty taką miarą nieszczęść napełnione, że nic już w nich więcej zmieścić się nie może.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "99c5925e-0ce1-448a-ba8e-f6dbcb50e817",
      "slug": "szczesliwe-powodzenie-robi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/szczesliwe-powodzenie-robi",
      "text": "Szczęśliwe powodzenie, robi szkodliwe ubezpieczenie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "ostrożność",
          "slug": "ostroznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ostroznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "69d1a09c-67b9-4933-af83-54581fbd2344",
      "slug": "szczescie-wywyzsza-szczescie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/szczescie-wywyzsza-szczescie",
      "text": "Szczęście wywyższa, szczęście poniża, wszystko na świecie czasowe i przemijające.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "6480c50e-4087-4f55-83c7-bad0464a9999",
      "slug": "zaden-czlowiek-sil",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/zaden-czlowiek-sil",
      "text": "Żaden człowiek sił swoich nie zna, dopóki ich w potrzebie...",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "siła",
          "slug": "sila",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila"
        },
        {
          "name": "przetrwanie",
          "slug": "przetrwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przetrwanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "5e23d106-f55d-4405-9e0a-796ac5d629a2",
      "slug": "przychodzi-czasem-chwila",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/przychodzi-czasem-chwila",
      "text": "Przychodzi czasem chwila, w której z dna duszy ludzkiej podnosi się to, co natura na nim posiała i co czekało tylko promienia, powiewu, aby urość w kwiat, kłos albo strzałę. Promień ten, powiew może nie przybyć i wówczas człowiek kładzie się do mogiły samym sobą nie stawszy się nigdy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "talent",
          "slug": "talent",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/talent"
        },
        {
          "name": "zmarnowane szanse",
          "slug": "zmarnowane-szanse",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmarnowane-szanse"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "5a6d252e-ff22-47e3-b398-afd083bfaaca",
      "slug": "wszelakie-charaktery-wszelako",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/wszelakie-charaktery-wszelako",
      "text": "(...) wszelakie charaktery wszelako bywają objawiane: u jednego pięknie, u drugiego brzydko... ale to jest forma, czyli powierzchowność i znikomość, a prawdziwy walor człowieka w tym, co on w środku ma...",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "charakter",
          "slug": "charakter",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/charakter"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "2d535c2c-befe-4176-826c-65291c711af6",
      "slug": "jedno-zachodzi-drugie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/jedno-zachodzi-drugie",
      "text": "Jedno zachodzi, drugie wschodzi, a ze smętku, jak z kozła, ani wełny, ani mleka!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "smutek",
          "slug": "smutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smutek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "22705460-c21b-42af-8158-c1fe13720e1c",
      "slug": "wszystko-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/wszystko-to-jest",
      "text": "Wszystko to jest doczesność i znikomość. Nie na takie roboty człowiek patrzył, a wniwecz poszły; nie takimi nadziejami karmił się, a najadł się trucizny... Każda rzecz na świecie jak woda przepływa, jak liść na drzewie żółknie i gnije...",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "1494ff99-ae4c-40b7-91cb-adb396aad7a8",
      "slug": "w-kazdej-fali",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/w-kazdej-fali",
      "text": "W każdej fali powietrza światła, woni, w każdym kamyku przydrożnym i każdej trawie polnej, w liniach każdego ludzkiego oblicza i westchnieniu każdej piersi ludzkiej tkwi cząstka duszy świata niewidzialnymi nićmi połączona z duszą artysty i w ruch ją wprawiać mogąca.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        },
        {
          "name": "dusza",
          "slug": "dusza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dusza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "07bc783c-08a4-44d5-96a9-a4cddcb34a80",
      "slug": "co-kto-miluje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/co-kto-miluje",
      "text": "Co, kto miłuje, to i we śnie czuje.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "sny",
          "slug": "sny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eliza_Orzeszkowa#Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "063decb4-6880-4f7d-9dfc-3760d154b675",
      "slug": "gleboko-trzeba-kopac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/gleboko-trzeba-kopac",
      "text": "Głęboko trzeba kopać, aby wodę znaleźć, a tym bardziej człowieka, żebyś nie wiedzieć wiele lat z nim przebywał, jeszcze wszystkich skrytości jego nie rozpoznasz...",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    },
    {
      "id": "04fd3636-ae44-4ed0-9d14-c458ce3293c1",
      "slug": "tedy-gorsze-my-niz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eliza-orzeszkowa/nad-niemnem/tedy-gorsze-my-niz",
      "text": "Tedy gorsze my niż zwierzęta: bo i między zwierzętami swój swego zna. Wilk wilka nie pożera i kruk krukowi oczów nie wydziobuje...",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "okrucieństwo",
          "slug": "okrucienstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/okrucienstwo"
        },
        {
          "name": "zwierzęta",
          "slug": "zwierzeta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zwierzeta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Nad_Niemnem",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:49:47"
    }
  ]
}