{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Prawda o sprawie Savolty",
  "slug": "prawda-o-sprawie-savolty",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty.md",
  "author": {
    "name": "Eduardo Mendoza",
    "slug": "eduardo-mendoza",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/znak/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty_978-83-2401-222-0.jpg",
  "quotes_count": 56,
  "quotes": [
    {
      "id": "ec0da21f-fc92-499b-9721-b5baff19e244",
      "slug": "widzisz-jak-proste",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/widzisz-jak-proste",
      "text": "Widzisz, jak proste jest wszystko, kiedy się ma pieniądze i władzę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "eb87ec3a-f8df-4179-9f41-61b899a93e9e",
      "slug": "zycie-jest-jedna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/zycie-jest-jedna",
      "text": "Życie jest jedną niekończącą się walką. Walczmy więc dzielnie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "odwaga",
          "slug": "odwaga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odwaga"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#%C5%BB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "d457af1d-b666-4af8-8a2c-107d26a082f5",
      "slug": "w-miare-uplywu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/w-miare-uplywu",
      "text": "– W miarę upływu czasu coraz częściej myślę, że miłość to czysta teoria. Coś, co istnieje tylko w powieściach i w kinie.\n\n– Fakt, żeśmy jej nie znaleźli, nie dowodzi, że jej nie ma.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "cdced37b-3a27-4677-bc52-f13e38bef947",
      "slug": "wszystko-jest-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/wszystko-jest-tak",
      "text": "Wszystko jest, tak jak jest, i właściwie nikt nie jest zadowolony ze swego życia…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "narzekanie",
          "slug": "narzekanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/narzekanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "ca5916c9-7253-4f91-9485-ae633e4df77a",
      "slug": "umysl-ludzki-ma-pewna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/umysl-ludzki-ma-pewna",
      "text": "Umysł ludzki ma pewną ciekawą i groźną właściwość. W miarę tego, jak przypominam sobie chwile, które minęły, przeżywam je z taką wyrazistością, że ciało moje powtarza ruchy, i odczuwa stany i cierpienia z tamtych dni. Płaczę i śmieję się, jakby powody, które wiele lat temu wywołały owe łzy i ów śmiech, jeszcze posiadały tę samą intensywność. A nic nie jest równie dalekie od tego stwierdzenia, bowiem mam smutną świadomość, że niemal wszyscy ci, przez których niegdyś cierpiałem lub byłem szczęśliwy, są już daleko poza mną, tak w czasie, jak i w przestrzeni.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "przeszłość",
          "slug": "przeszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przeszlosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#U",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "bf6ba020-8382-44ce-9f90-e99860a13390",
      "slug": "w-dzisiejszych-czasach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/w-dzisiejszych-czasach",
      "text": "W dzisiejszych czasach pieniądze szybko się rozchodzą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pieniądze",
          "slug": "pieniadze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pieniadze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "be3096d2-2285-4a30-a252-2ce7a60afb06",
      "slug": "rozmowy-z-lepprinceem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/rozmowy-z-lepprinceem",
      "text": "Rozmowy z Lepprince’em były rozsądne i onieśmielające: łagodna wymiana zdań, a nie twórcza walka. Lepprince słuchał i rozumiał, a ja tę cechę ponad wszystko ceniłem. Niełatwo jest spotkać kogoś, kto by umiał słuchać i rozumieć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozmowa",
          "slug": "rozmowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozmowa"
        },
        {
          "name": "słuchanie",
          "slug": "sluchanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sluchanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "bc19fb56-cbf5-4ac1-a344-e35e02eb0b1d",
      "slug": "zycie-marginesu-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/zycie-marginesu-jest",
      "text": "Życie marginesu jest dobrą szkołą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        },
        {
          "name": "wykluczenie społeczne",
          "slug": "wykluczenie-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wykluczenie-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#%C5%BB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "b776468b-cbc5-4e26-9b20-97b4ef90d6b8",
      "slug": "w-chwilach-zastanowienia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/w-chwilach-zastanowienia",
      "text": "W chwilach zastanowienia nieraz stwierdzałem, że trudno walczyć z własnym usposobieniem i że widać, urodziłem się po to, żeby przegrywać. Dziś, gdy z wiekiem stałem się spokojniejszy, za późno jest, by zabierać się do naprawiania błędów młodości. Perspektywa z jakiej patrzę na wszystko po tylu latach, daje mi tylko ból rozeznawania się we własnych błędach, ale nie daje mi już szans, by im zaradzić.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "młodość",
          "slug": "mlodosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/mlodosc"
        },
        {
          "name": "błędy",
          "slug": "bledy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bledy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "8f800609-6c30-42f8-8356-4482b0156b9f",
      "slug": "zawahalem-sie-a-jak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/zawahalem-sie-a-jak",
      "text": "Zawahałem się, a jak to bywa w takich wypadkach, wahanie równało się rezygnacji. Albo przegranej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "niezdecydowanie",
          "slug": "niezdecydowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezdecydowanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "7b055adf-a4d9-421a-90d4-bec64707d802",
      "slug": "w-sumie-doswiadczenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/w-sumie-doswiadczenie",
      "text": "W sumie doświadczenie jest szeregiem przykrości, fiask i niepowodzeń, które uczą raczej goryczy niż czegokolwiek innego.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        },
        {
          "name": "doświadczenie",
          "slug": "doswiadczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/doswiadczenie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "73f3ac48-4345-4031-8792-2b887a640579",
      "slug": "wszystkim-mozna-byc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/wszystkim-mozna-byc",
      "text": "Wszystkim można być w życiu, ale nie beksą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "płacz",
          "slug": "placz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/placz"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "6ab77088-8735-4073-99cd-fa709c9c1893",
      "slug": "w-zapale-przygotowan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/w-zapale-przygotowan",
      "text": "W zapale przygotowań nie miałem czasu, by myśleć, i byłem właściwie szczęśliwy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "55ad4bec-fb64-452c-91eb-9876fabf031d",
      "slug": "zaczalem-jej-mowic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/zaczalem-jej-mowic",
      "text": "Zacząłem jej mówić o trudności kochania, o niewystarczających wypowiedziach, o niezdecydowanych gestach, o słowach i spojrzeniach, które nie wyrażają tego, co mają wyrażać. W rzeczywistości mówiłem o sobie, o moim leku przed życiem, o moich rozpaczliwych poszukiwaniach po omacku na rozdrożach świata.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "5300a60b-e819-4942-88ee-1af7e843ee42",
      "slug": "wszystko-plynie-swoim",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/wszystko-plynie-swoim",
      "text": "Wszystko płynie swoim korytem, jak ta rzeka (…). Życie łagodnie prześlizguje się swoim trybem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przemijanie",
          "slug": "przemijanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przemijanie"
        },
        {
          "name": "spokój",
          "slug": "spokoj",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spokoj"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "4a8e1e63-42c7-4958-af3e-f212fb1d166b",
      "slug": "zyjemy-w-swiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/zyjemy-w-swiecie",
      "text": "Żyjemy w świecie niepewnym, pełnym dzikich bestii, możemy liczyć tylko na własne siły, żeby się utrzymać na powierzchni. Kryzys jest bardzo głęboki. Okoliczności krytyczne. Nie ma pracy. Nie możemy pozwalać sobie na przygodę jazdy na drugą półkulę tylko dlatego, że mamy nadzieję, iż tam będzie lepiej. Musimy wszystko przekalkulować, przewidzieć wszystko, by opanować romantyczne impulsy, by nie zrobić fałszywego kroku. Bezpieczeństwo, Mario Coral, jest rzeczą najważniejszą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ostrożność",
          "slug": "ostroznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ostroznosc"
        },
        {
          "name": "bezpieczeństwo",
          "slug": "bezpieczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezpieczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#%C5%BB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "47d85818-545e-45d6-a8b9-9eb95d65f323",
      "slug": "skad-tak-dobrze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/skad-tak-dobrze",
      "text": "– Skąd tak dobrze zna pan Cortabanyesa? – zapytałem.\n\n– Nie znam jego, tylko jego maskę. Natura stworzyła bezmiar typów ludzkich, ale ludzie wymyślili nie więcej niż pół tuzina masek…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "2e8cabb2-f4f4-4b71-adbf-47fff7034309",
      "slug": "zycie-czlowiekowi-rzadko",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/zycie-czlowiekowi-rzadko",
      "text": "Życie człowiekowi rzadko popuszcza.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#%C5%BB",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "2cb50b65-d365-4091-b948-f541b28d1dfa",
      "slug": "wszelka-moralnosc-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/wszelka-moralnosc-nie",
      "text": "Wszelka moralność nie jest już niczym więcej jak usprawiedliwieniem pewnej konieczności.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "1dfba843-8549-4f9c-8b68-db18919ba7c2",
      "slug": "w-tym-nowoczesnym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/w-tym-nowoczesnym",
      "text": "W tym nowoczesnym świecie, w którym przyszło nam żyć, gdzie posunięcia ludzkie, jak praca, sztuka, bytowanie, a nawet wojna, dotyczą mas i gdzie przypadek indywidualny jest tylko kółeczkiem w olbrzymim mechanizmie, którego sens i funkcjonowanie są dla nas nieznane, jakich racji można się doszukiwać w normach takiego, a nie innego rodzaju zachowania?",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "indywidualizm",
          "slug": "indywidualizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/indywidualizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "0dd95c4c-0560-4420-81cc-d1f02012120f",
      "slug": "wydawalo-sie-ze-i-pan",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/wydawalo-sie-ze-i-pan",
      "text": "Wydawało się, że i Pan Bóg, i diabeł zdezerterowali z pola walki. Bywają chwile, w których wszystko zależy od intuicji i zręczności, i to był właśnie taki moment, a tu, zamiast jasności, miałem w głowie całkowity zamęt.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "chaos",
          "slug": "chaos",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chaos"
        },
        {
          "name": "intuicja",
          "slug": "intuicja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/intuicja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "0584ea4f-79e0-4e7b-ad9b-81f27c14690f",
      "slug": "wszystko-wychodzi-na-jaw",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/wszystko-wychodzi-na-jaw",
      "text": "Wszystko wychodzi na jaw, z biegiem lat nic nie umknie wrażliwym sumieniom.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "sumienie",
          "slug": "sumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:44"
    },
    {
      "id": "fda7971d-24fe-46c0-aab7-c1206ee2956f",
      "slug": "czyny-ludzkie-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/czyny-ludzkie-zawsze",
      "text": "Czyny ludzkie zawsze mnie zdumiewają…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "zdumienie",
          "slug": "zdumienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdumienie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "faec1591-207c-4de1-8b52-a9bbf6880583",
      "slug": "milosc-jako-abstrakcja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/milosc-jako-abstrakcja",
      "text": "Miłość jako abstrakcja jest bezproduktywnym wymysłem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "f702ac27-86e7-4266-9982-6bdd45a9c730",
      "slug": "poniewaz-jednak-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/poniewaz-jednak-nie",
      "text": "Ponieważ jednak nie chciałem zostać zaskoczony przez fakty, całe rano spędziłem na wyszukiwaniu najdziwniejszych hipotez, świadom – jakkolwiek nie przyznawałem się do tego sam przed sobą – że w krytycznej godzinie wszystkie moje plany rozpadną się w proch i nie będę wiedział ani co mówić, ani jak się zachować.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "plany",
          "slug": "plany",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plany"
        },
        {
          "name": "zamartwianie się",
          "slug": "zamartwianie-sie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zamartwianie-sie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "d3903f8f-94be-466a-aeae-2db0e3f67998",
      "slug": "moze-dlatego-zawsze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/moze-dlatego-zawsze",
      "text": "Może dlatego zawsze się sprzeczamy – bo nie mamy o czym mówić.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozmowa",
          "slug": "rozmowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozmowa"
        },
        {
          "name": "kłótnie",
          "slug": "klotnie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/klotnie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "cd6c148a-4eed-4545-b334-8fdc99ad5cb7",
      "slug": "my-zyjacy-w-miescie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/my-zyjacy-w-miescie",
      "text": "My, żyjący w mieście, już nie wiemy, jaką rozkosz i pełnię daje natura.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "przyroda",
          "slug": "przyroda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyroda"
        },
        {
          "name": "miasta",
          "slug": "miasta",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/miasta"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "c1a73a22-1024-4909-8859-b467ab21c92f",
      "slug": "to-straszne-w-jakiej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/to-straszne-w-jakiej",
      "text": "To straszne, w jakiej izolacji żyją ludzie starzy, straszne…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eduardo_Mendoza#Prawda_o_sprawie_Savolty",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "beb60cd3-b51d-4bd1-aed0-efef6e9e4670",
      "slug": "moj-boze-kochany",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/moj-boze-kochany",
      "text": "Mój Boże kochany, życie daje człowiekowi tyle cierpień, a tak mało radości. I te radości mijają, a cierpienia pozostają.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "radość",
          "slug": "radosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/radosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "add5e97f-506c-41b5-90bb-dcbcea6a26b9",
      "slug": "najlepsze-jest-to-co-klasyczne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/najlepsze-jest-to-co-klasyczne",
      "text": "Najlepsze jest to, co klasyczne i dyskretne, dobrze skrojona, skromna sukienka bez żadnych ozdóbek ani fintifluszków, czystość ciała, dobre uczesanie, a na wielką okazję coś z biżuterii albo kwiat.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prostota",
          "slug": "prostota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prostota"
        },
        {
          "name": "moda",
          "slug": "moda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "a768ce34-5765-4ecd-b57b-1dcd9d52289a",
      "slug": "nie-nalezy-negowac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nie-nalezy-negowac",
      "text": "Nie należy negować faktów (…). Negowanie nie jest jeszcze rozwiązaniem ich.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wyparcie",
          "slug": "wyparcie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wyparcie"
        },
        {
          "name": "rozwiązywanie problemów",
          "slug": "rozwiazywanie-problemow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozwiazywanie-problemow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "a1abf390-b4e0-48b3-8cf4-184733b4e919",
      "slug": "mysl-staje-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/mysl-staje-sie",
      "text": "Myśl staje się czynem, a czyny zmieniają bieg historii, idee muszą umierać i zmartwychwstawać, nie zaś kamienieć, stawać się zabytkami muzealnymi, jeżeli wolicie – pięknymi dekoracjami służącymi tylko do oświecania erudytów i subtelnych pełnych intuicji krytyków.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "9b76d1f9-b1ec-4202-ab6d-966602389016",
      "slug": "bywaja-choroby-ktorych",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/bywaja-choroby-ktorych",
      "text": "Bywają choroby, których wyleczenie zależy bardziej od woli pacjenta niż od wysiłków medycyny.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "choroba",
          "slug": "choroba",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/choroba"
        },
        {
          "name": "siła woli",
          "slug": "sila-woli",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sila-woli"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "94756d96-c942-40c4-96eb-eee6575bb539",
      "slug": "kiedy-znalazlem-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/kiedy-znalazlem-sie",
      "text": "Kiedy znalazłem się na ulicy, odetchnąłem głęboko. Powiedziałem prawdę, która leżała mi na sercu, i to dało mi lekkość i niezwykły spokój.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "szczerość",
          "slug": "szczerosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczerosc"
        },
        {
          "name": "spokój",
          "slug": "spokoj",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spokoj"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "8cf59861-a7f6-4aba-87fc-99b9cd6a67b8",
      "slug": "jestes-bogaty-jestes",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/jestes-bogaty-jestes",
      "text": "Jesteś bogaty, jesteś kimś, nie możesz wychodzić z siebie za każdym razem, gdy ktoś czy coś cię zdenerwuje. Więcej chłodu (…). Trochę umiarkowania. Nie atakuj, to oni muszą atakować. Ty masz tylko się bronić, i to nie za bardzo, żeby nie pomyśleli, że ich ataki mogą ci zrobić krzywdę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samokontrola",
          "slug": "samokontrola",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samokontrola"
        },
        {
          "name": "strategia",
          "slug": "strategia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strategia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "87d5f9eb-b4d9-4a19-adeb-56f2af655c9a",
      "slug": "mam-skonczone-studia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/mam-skonczone-studia",
      "text": "Mam skończone studia, dużo czytałem, ale w końcu nic mi z tego nie przyszło.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozczarowanie",
          "slug": "rozczarowanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozczarowanie"
        },
        {
          "name": "edukacja",
          "slug": "edukacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/edukacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "865316ff-84cd-437e-9e3e-f9d78368eb7b",
      "slug": "czy-to-milosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/czy-to-milosc",
      "text": "Czy to miłość, czy też może tylko przelotny zawrót głowy? Poza tym miłość to jedna sprawa, a małżeństwo to druga, zupełnie odmienna. Miłość jest tchnieniem, czymś eterycznym, małżeństwo jest sprawą poważną, o której nie można decydować bez głębszego zastanowienia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "małżeństwo",
          "slug": "malzenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/malzenstwo"
        },
        {
          "name": "zakochanie",
          "slug": "zakochanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zakochanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "8602d0d1-77f2-4f38-b67b-5ef56158f019",
      "slug": "ale-zycie-zycie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/ale-zycie-zycie",
      "text": "Ale życie… życie jest karuzelą, która obraca się, aż dostajesz zawrotu głowy… a potem znajdziesz się w tym samym miejscu, z którego zacząłeś…\n\n– A jest to jedyne życie, które zostało nam dane.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "848b436c-7a5c-423d-a149-ded85579999a",
      "slug": "nie-warto-rzucac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nie-warto-rzucac",
      "text": "Nie warto rzucać w powietrze podejrzeń.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "podejrzliwość",
          "slug": "podejrzliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/podejrzliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "7c4a4e86-d5ff-4e4d-bfa2-686894908974",
      "slug": "niezle-sobie-radziles",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/niezle-sobie-radziles",
      "text": "Nieźle sobie radziłeś (…). Teraz to tylko kwestia praktyki i pokonania własnego strachu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pokonywanie strachu",
          "slug": "pokonywanie-strachu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pokonywanie-strachu"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "7b314c32-27d6-4b5b-8bee-11f023d7712b",
      "slug": "nieraz-mysle-ze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nieraz-mysle-ze",
      "text": "Nieraz myślę, że to, co postęp daje nam jedną ręką, odbiera drugą. Dzisiaj to są konie, jutro będziemy my.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "postęp technologiczny",
          "slug": "postep-technologiczny",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/postep-technologiczny"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Eduardo_Mendoza#Prawda_o_sprawie_Savolty",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "7615bb6e-3999-4005-952c-43297e694273",
      "slug": "nasze-problemy-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nasze-problemy-juz",
      "text": "Nasze problemy już nie istniały, bo problem przestaje być problemem, kiedy nie posiada rozwiązania. W obecnej sytuacji już nie było problemu, tylko nieodwracalna rzeczywistość.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rzeczywistość",
          "slug": "rzeczywistosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rzeczywistosc"
        },
        {
          "name": "problemy",
          "slug": "problemy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/problemy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "698f2e35-e51b-425f-a2c2-8e38c652b4be",
      "slug": "pospiech-utrudnia-trawienie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/pospiech-utrudnia-trawienie",
      "text": "Pośpiech utrudnia trawienie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pośpiech",
          "slug": "pospiech",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pospiech"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "5c51600f-a79a-4f69-aa14-cf3775b5b82b",
      "slug": "nie-badz-czlowiekiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nie-badz-czlowiekiem",
      "text": "Nie bądź człowiekiem małego ducha! Trzeba wszystkiego w życiu spróbować. Przede wszystkim silnych wrażeń.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ryzyko",
          "slug": "ryzyko",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ryzyko"
        },
        {
          "name": "przygoda",
          "slug": "przygoda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przygoda"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "548d0292-6b10-48fb-adc1-ca107a8e9f0d",
      "slug": "idee-to-przeszlosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/idee-to-przeszlosc",
      "text": "Idee to przeszłość, czyn – to przyszłość, to co nowe, co ma nadejść, nadzieja, szczęście.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        },
        {
          "name": "idee",
          "slug": "idee",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/idee"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#I",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "50f5ef40-5fa4-4227-9d1b-410e2a66be9c",
      "slug": "jestem-zgryzliwa-z-wiekiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/jestem-zgryzliwa-z-wiekiem",
      "text": "Jestem zgryźliwa. Z wiekiem charakter również się zmienia. Wszystko się psuje.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "starość",
          "slug": "starosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/starosc"
        },
        {
          "name": "charakter",
          "slug": "charakter",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/charakter"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "39da9ef0-58e9-41c0-bc64-23f9f8ac45fa",
      "slug": "bywaja-zdarzenia-piekne",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/bywaja-zdarzenia-piekne",
      "text": "Bywają zdarzenia piękne, które pozostawiają gorzkie wspomnienia, i inne, nieciekawe i płaskie, które czas i tęsknota we wspomnieniu zmieniają w szczęście. Pierwsze trwają mgnienie oka, drugie wypełniają całe życie i przynoszą ulgę w cierpieniach.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "nostalgia",
          "slug": "nostalgia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nostalgia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "38497b3c-8190-4c94-b4e2-2ceda5f6f0d5",
      "slug": "bylem-nielojalny-a-nielojalnosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/bylem-nielojalny-a-nielojalnosc",
      "text": "Byłem nielojalny. A nielojalność jest brzydką cechą, możesz mi wierzyć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "365147f5-0158-4387-aad8-e36e7a29d2a2",
      "slug": "po-pewnym-czasie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/po-pewnym-czasie",
      "text": "Po pewnym czasie wszystko staje się publiczną tajemnicą.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "tajemnica",
          "slug": "tajemnica",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tajemnica"
        },
        {
          "name": "plotki",
          "slug": "plotki",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/plotki"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "35255f58-6851-452d-8dd5-1b2af903b7c5",
      "slug": "nielekko-jest-znosic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nielekko-jest-znosic",
      "text": "Nielekko jest znosić samotność, zwłaszcza gdy uprzednio było się otoczonym przyjaźnią i miało się miłego towarzysza.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "przyjaźń",
          "slug": "przyjazn",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyjazn"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "2bff532f-3099-41a2-abdf-1ed015c679e7",
      "slug": "nie-ustepowal-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nie-ustepowal-tym",
      "text": "Nie ustępował tym, którzy stawali na jego drodze, ale nie pogardzał przeciwnikami, nie uważał ich za wcielenie zła ani nie powoływał się na święte prawa czy niezachwiane racje, ażeby usprawiedliwić swoje postępowanie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wrogowie",
          "slug": "wrogowie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wrogowie"
        },
        {
          "name": "szacunek",
          "slug": "szacunek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szacunek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "26321669-c720-49a7-b962-b7fb55d834c4",
      "slug": "nie-martw-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nie-martw-sie",
      "text": "– Nie martw się. Nie ma spraw, których by nie można rozwiązać.\n\n– Być może, ale nie widzę, jakbym mógł rozwiązać swoje.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "problemy",
          "slug": "problemy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/problemy"
        },
        {
          "name": "rozwiązywanie problemów",
          "slug": "rozwiazywanie-problemow",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozwiazywanie-problemow"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "2192309d-764d-4be2-a417-260297e17219",
      "slug": "nieraz-czlowiek-niechcacy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/nieraz-czlowiek-niechcacy",
      "text": "Nieraz człowiek niechcący popełnia drobne niesprawiedliwości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "1c33b01c-a372-48f8-8cfc-ae07ad4c9c65",
      "slug": "mowa-jest-srebrem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/mowa-jest-srebrem",
      "text": "Mowa jest srebrem, a milczenie złotem. Ryby zdychają, bo otwierając pysk, połykają haczyk.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "milczenie",
          "slug": "milczenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milczenie"
        },
        {
          "name": "przysłowia",
          "slug": "przyslowia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyslowia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "15846baf-00f7-4615-b269-af60a0ad12c4",
      "slug": "lepiej-uchodzic-za-bezwstydnika",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/lepiej-uchodzic-za-bezwstydnika",
      "text": "Lepiej uchodzić za bezwstydnika pozbawionego godności niż za przyzwalającego kretyna.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "godność",
          "slug": "godnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/godnosc"
        },
        {
          "name": "reputacja",
          "slug": "reputacja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/reputacja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#L",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    },
    {
      "id": "0405d7e5-0115-4e5d-a254-c2161195ca44",
      "slug": "rodzina-to-rzecz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/eduardo-mendoza/prawda-o-sprawie-savolty/rodzina-to-rzecz",
      "text": "Rodzina to rzecz kosztowna. Perspektywa stałej samotności przerażała mnie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "rodzina",
          "slug": "rodzina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Prawda_o_sprawie_Savolty#R",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:55:43"
    }
  ]
}