# Cytat — Czesław Miłosz, Rodzinna Europa

> Przyszłe lata, dziesiątki lat, przybierały dla mnie, kiedy szedłem ulicą, czujny i napięty wygląd zupełnej daremności i cokolwiek przeżyłem dotychczas, spiętrzyło się po krótkim okresie ulgi czy samoobrony, zgęstniało, tak że gotów byłem twierdzić, przyznaję się szczerze, że nad tym właśnie kawałkiem Europy ciąży przekleństwo, że nie ma żadnej rady. I być może, gdyby mi dano sposób, wysadziłbym ten kraj w powietrze, żeby matki nie opłakiwały już zabitych na barykadach siedemnastoletnich synów i córek, żeby trawa nie rosła na popiołach Treblinki, Majdanka i Oświęcimia, żeby na koszmarnych, zdeptanych wydmach przedmieścia nie rozlegał się dźwięk ustnej harmonijki pod karłowatą sosną. Bo jest gatunek litości, którego nie można udźwignąć, i wtedy wysadza się jej przedmiot w powietrze przynajmniej subiektywnie, tj. owłada nami jedyne pragnienie: żeby nie patrzeć.

- Autor: [Czesław Miłosz](https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz.md)
- Książka: [Rodzinna Europa](https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa.md)
- Źródło: [Wikicytaty](https://pl.wikiquote.org/wiki/Rodzinna_Europa) ([CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/))
- Strona cytatu: https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/przyszle-lata-dziesiatki

## Więcej z tej książki

> Łączność z siłami, które są, choć nie da się ich nazwać, wymaga gestów symbolicznych.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/lacznosc-z-silami.md)

> Groziłby mi moralny upadek, gdybym wybierał wyspy południowych mórz, gdzie nie ma nic prócz birth, copulation and death, gdzie zapłatą za odwrócenie się od akcji jest czczość serca.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/grozilby-mi-moralny.md)

> Filozofia, wbrew uniwersyteckim katedrom, nie jest tylko spekulacją, karmi się wszystkim w nas i wszystko, czym jesteśmy, przepaja, a jeżeli nie pomaga w ocenie człowieka, rzeźby, czy literackiego dzieła, jest martwa. Podobnie uczyli marksiści i od wczesnej młodości pociągali mnie, bo odgadywałem w nich coś żywego, wzmacniającego; zarazem odpychali mnie przez swoje doktrynerstwo.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/filozofia-wbrew-uniwersyteckim.md)