{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/filozofia-wbrew-uniwersyteckim",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/filozofia-wbrew-uniwersyteckim.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/filozofia-wbrew-uniwersyteckim.md",
  "id": "c0771283-1a1b-4bcc-9350-97df267a3aa2",
  "slug": "filozofia-wbrew-uniwersyteckim",
  "text": "Filozofia, wbrew uniwersyteckim katedrom, nie jest tylko spekulacją, karmi się wszystkim w nas i wszystko, czym jesteśmy, przepaja, a jeżeli nie pomaga w ocenie człowieka, rzeźby, czy literackiego dzieła, jest martwa. Podobnie uczyli marksiści i od wczesnej młodości pociągali mnie, bo odgadywałem w nich coś żywego, wzmacniającego; zarazem odpychali mnie przez swoje doktrynerstwo.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Czesław Miłosz",
    "slug": "czeslaw-milosz",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz"
  },
  "book": {
    "title": "Rodzinna Europa",
    "slug": "rodzinna-europa",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "myślenie",
      "slug": "myslenie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rodzinna_Europa",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:45:54",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "fce1dffd-cce0-4cd0-884d-d495ec33293f",
      "slug": "lacznosc-z-silami",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/lacznosc-z-silami",
      "text": "Łączność z siłami, które są, choć nie da się ich nazwać, wymaga gestów symbolicznych.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "duchowość",
          "slug": "duchowosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/duchowosc"
        },
        {
          "name": "symbole",
          "slug": "symbole",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/symbole"
        },
        {
          "name": "rytuały",
          "slug": "rytualy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rytualy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czes%C5%82aw_Mi%C5%82osz#Rodzinna_Europa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:54"
    },
    {
      "id": "d5a2761b-1fb1-4948-9298-269adc5522f0",
      "slug": "grozilby-mi-moralny",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/grozilby-mi-moralny",
      "text": "Groziłby mi moralny upadek, gdybym wybierał wyspy południowych mórz, gdzie nie ma nic prócz birth, copulation and death, gdzie zapłatą za odwrócenie się od akcji jest czczość serca.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rodzinna_Europa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:54"
    },
    {
      "id": "bc143f4c-0548-49ef-9773-81771ff48fcd",
      "slug": "kurczowy-patriotyzm-bywa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa/kurczowy-patriotyzm-bywa",
      "text": "Kurczowy patriotyzm bywa nieraz odpowiedzią na wewnętrzną zdradę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zdrada",
          "slug": "zdrada",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zdrada"
        },
        {
          "name": "ojczyzna",
          "slug": "ojczyzna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ojczyzna"
        },
        {
          "name": "patriotyzm",
          "slug": "patriotyzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/patriotyzm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Rodzinna_Europa",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:54"
    }
  ]
}