{
  "type": "author",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "name": "Czesław Miłosz",
  "slug": "czeslaw-milosz",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz.md",
  "image": null,
  "quotes_count": 71,
  "books": [
    {
      "title": "Dolina Issy",
      "slug": "dolina-issy",
      "quotes_count": 14,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/znak/czeslaw-milosz/dolina-issy_978-83-8427-059-2-d687d8dd.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/dolina-issy"
    },
    {
      "title": "Nieobjęta ziemia",
      "slug": "nieobjeta-ziemia",
      "quotes_count": 12,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/slowoobraz-terytoria/czeslaw-milosz/nieobjeta-ziemia_978-83-7453-057-6-df43ecc3.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/nieobjeta-ziemia"
    },
    {
      "title": "Ocalenie",
      "slug": "ocalenie",
      "quotes_count": 3,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/znak/czeslaw-milosz/ocalenie_978-83-2406-856-2.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/ocalenie"
    },
    {
      "title": "Rodzinna Europa",
      "slug": "rodzinna-europa",
      "quotes_count": 12,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/znak/czeslaw-milosz/rodzinna-europa_978-83-8367-223-6.webp",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/rodzinna-europa"
    },
    {
      "title": "Traktat moralny. Traktat poetycki",
      "slug": "traktat-moralny-traktat-poetycki",
      "quotes_count": 8,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/czytelnik/czeslaw-milosz/traktat-moralny-traktat-poetycki_8-307-00748-8-de4dc8e7.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/traktat-moralny-traktat-poetycki"
    },
    {
      "title": "Zniewolony umysł",
      "slug": "zniewolony-umysl",
      "quotes_count": 22,
      "cover": "https://quivercdn.com/covers/znak/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl-przedmowa-timothy-snyder_978-83-2406-858-6-023d4df2.jpg",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl"
    }
  ],
  "recent_quotes": [
    {
      "id": "ffdd00d8-63e8-4d39-8c1b-b38828a25264",
      "slug": "wiedza-zwulgaryzowana-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/wiedza-zwulgaryzowana-tym",
      "text": "Wiedza zwulgaryzowana tym się odznacza, że daje poczucie, iż wszystko jest zrozumiałe i wytłumaczone.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "e9d1d3d6-afa3-4951-818d-f29e9f30d601",
      "slug": "u-nas-ciekawy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/traktat-moralny-traktat-poetycki/u-nas-ciekawy",
      "text": "U nas ciekawy był Witkiewicz. Umysł drapieżny. Jego książek Nie czytać – prawie obowiązek. W ciągu najbliższych stu lat chyba Nikt w Polsce jego dzieł nie wyda.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "literatura",
          "slug": "literatura",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/literatura"
        },
        {
          "name": "pisarze",
          "slug": "pisarze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisarze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Traktat_moralny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "e2cc3c07-7ffe-4a6d-9e84-9f1581ea17b6",
      "slug": "aktorstwo-dnia-codziennego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/aktorstwo-dnia-codziennego",
      "text": "Aktorstwo dnia codziennego tym się różni od aktorstwa w teatrze, że wszyscy grają przed wszystkimi i wiedzą nawzajem o sobie, że grają.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pozory",
          "slug": "pozory",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pozory"
        },
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "dddc6c38-e8a8-4c82-b3c0-3742cc834fe5",
      "slug": "tylko-glupia-burzuazja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/tylko-glupia-burzuazja",
      "text": "Tylko głupia burżuazja uważa, że z niuansów myśli nic nie wynika. Partia wie, że wynika bardzo wiele: był czas, kiedy rewolucja nie była niczym innym niż niuansem myśli grupki teoretyków pod przywództwem Lenina, kłócących się w Szwajcarii przy kawiarnianym stoliku.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "myślenie",
          "slug": "myslenie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/myslenie"
        },
        {
          "name": "polityka",
          "slug": "polityka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polityka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "d99bb26e-aa24-49a7-91b1-88ae1af40dc4",
      "slug": "rewolta-przeciw-wlasnemu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/rewolta-przeciw-wlasnemu",
      "text": "Rewolta przeciw własnemu środowisku jest zwykle wstydem własnego środowiska.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "b9e5989e-cf32-42d0-be6f-35cb0f54d95d",
      "slug": "z-kazdego-punktu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/z-kazdego-punktu",
      "text": "(...) z każdego punktu widzenia kraje te są bodaj ważniejszą częścią nie tylko Europy, ale całej kuli ziemskiej. Jeżeli się zakłada, że Nowa Wiara rozpowszechni się wszędzie, są one pierwszym i dlatego najciekawszym terenem eksperymentu poza Rosją. Jeżeli się zakłada, że Centrum przegra i nie zdoła narzucić światu swojej hegemonii, formy gospodarki i kultury, jakie w tych krajach powstaną, będą pasjonującym przykładem wykluwania się nowego, ponieważ nie istnieje w historii powrót do status quo.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 60,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "historia",
          "slug": "historia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/historia"
        },
        {
          "name": "komunizm",
          "slug": "komunizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/komunizm"
        },
        {
          "name": "zmiany społeczne",
          "slug": "zmiany-spoleczne",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zmiany-spoleczne"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "a860473c-118b-47de-b272-f3431ff285ac",
      "slug": "wiec-coz-zachod",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/wiec-coz-zachod",
      "text": "Więc cóż Zachód może nam ofiarować? Wolność od czegoś to dużo, ale to za mało, to o wiele mniej niż wolność ku czemuś.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "a45bdb1e-a429-425f-8ef1-ce203550ac0e",
      "slug": "jakiekolwiek-polowanie-na-absolut",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/jakiekolwiek-polowanie-na-absolut",
      "text": "(…) jakiekolwiek polowanie na „absolut” poprzez zestawienia barw czy dźwięków jest brakiem odwagi w domyśleniu rzeczy do końca",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "9eafcb2b-c33e-4d7d-8c20-d135926fa9ec",
      "slug": "teraz-pisarze-zachowywali",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/teraz-pisarze-zachowywali",
      "text": "Teraz pisarze zachowywali się trochę jak dziewice: Chętnie, ale bojaźliwie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "humor",
          "slug": "humor",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
        },
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "pisarze",
          "slug": "pisarze",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pisarze"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "9a7cdeb4-7cf4-4cff-bf7d-18ac9a5f218a",
      "slug": "posrod-zarcikow-anegdotek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/traktat-moralny-traktat-poetycki/posrod-zarcikow-anegdotek",
      "text": "Pośród żarcików, anegdotek, Szlachecki wspominając miodek, Chyli się Polska w trudne czasy Przed bóstwem wódki i kiełbasy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        },
        {
          "name": "alkohol",
          "slug": "alkohol",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/alkohol"
        },
        {
          "name": "Polacy",
          "slug": "polacy",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/polacy"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Czes%C5%82aw_Mi%C5%82osz#Traktat_moralny",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "979cebe6-8242-48eb-a03d-5e430b097010",
      "slug": "w-moich-wedrowkach",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/w-moich-wedrowkach",
      "text": "W moich wędrówkach w początkach drugiej wojny światowej zdarzyło mi się, co prawda na bardzo krótko, być w Związku Sowieckim. Czekałem na pociąg na stacji jednego z wielkich miast Ukrainy. Był to olbrzymi gmach. (…) Marmurowe schody pełne były śpiących nędzarzy; ich nagie nogi wyglądały z łachmanów, chociaż była to zima. Z góry nad nami głośniki ryczały propagandowe hasła. Przechodząc zatrzymałem się, nagle czymś tknięty. Pod ścianą umieściła się rodzina chłopów: mąż, żona i dwoje dzieci. Siedzieli na koszykach i tobołach. (…) Mówili ze sobą przyciszonymi głosami po polsku. Patrzyłem na nich długo i nagle poczułem, że łzy płyną mi po policzkach. I to, że właśnie na nich zwróciłem uwagę w tłumie, i moje gwałtowne wzruszenie były spowodowane ich zupełną innością. Była to ludzka rodzina, jak wyspa w tłumie, któremu czegoś brakowało do zwyczajnego, małego człowieczeństwa. Gest ręki nalewającej herbatę, uważne, delikatne podanie kubka dziecku (…) ich odosobnienie, ich prywatność w tłumie – oto co mną wstrząsnęło.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "rodzina",
          "slug": "rodzina",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rodzina"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    },
    {
      "id": "81763e54-01c6-4900-99d9-d142adfdee28",
      "slug": "strach-przed-wolnoscia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/czeslaw-milosz/zniewolony-umysl/strach-przed-wolnoscia",
      "text": "Strach przed wolnością jest strachem przed pustką.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Zniewolony_umys%C5%82",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:55"
    }
  ]
}