# Szachownica flamandzka

- Autor: [Arturo Pérez-Reverte](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte.md)
- Liczba cytatów: 44
- Strona książki: https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka

## Cytaty

> Jest wiele inteligentnych sposobów na ukrycie pewnych informacji w muzyce, w wierszu czy w obrazie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/jest-wiele-inteligentnych.md)

> Strach przed strachem nie jest tym samym, czym strach przed śmiercią z ręki żywej istoty.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/strach-przed-strachem.md)

> Życie nie jest łatwe, a co dopiero stosunki między ludźmi…

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/zycie-nie-jest.md)

> W ciemności rzeczy nie zmieniają kształtu ani miejsca, po prostu tylko ich nie widzimy.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/w-ciemnosci-rzeczy.md)

> Życie jest jak droga restauracja, gdzie zawsze na koniec podsuwają ci rachunek, co wcale nie oznacza konieczności zapomnienia o delicjach, których się wcześniej kosztowało.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/zycie-jest-jak.md)

> Wszystko jest szachownicą nocy i dni, na której Los gra ludźmi niczym figurami.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/wszystko-jest-szachownica.md)

> Szachy są kombinacją wrogich odruchów.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/szachy-sa-kombinacja.md)

> W sumie (…) każdy wawrzyn jest w jakimś sensie cudzy. Czysta twórczość nie istnieje, o czym zawiadamiam was z prawdziwym bólem.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/w-sumie-kazdy.md)

> Moja gra (…) polega na tym, żeby uniknąć szachu, w jakim chce mnie postawić życie, a to nie mało (…) I(…) jak wszyscy, muszę się uciekać się do drobnych sztuczek, żeby jakoś szło.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/moja-gra-polega.md)

> Słowo „szachy” pochodzi od perskiego shah, czyli „król”, i na dobrą sprawę w każdym języku brzmi podobnie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/slowo-szachy-pochodzi.md)

> Skinął głową z rezygnacją, która towarzyszyła mu od lat. Podobnego wyrazu twarzy nabiera się wyłącznie kosztem własnych złudzeń.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/skinal-glowa-z-rezygnacja.md)

> Nic bardziej zwodniczego niż fakty oczywiste. Ta zasada logiczna znajduje zastosowanie w szachach: coś, co wydaje się ewidentne, wcale niekoniecznie staje się rzeczywistością…

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/nic-bardziej-zwodniczego.md)

> Dobro i Zło nie są od siebie oddzielone na podobieństwo białych i czarnych pól na szachownicy (…) Wszystkie pola są szare, córeczko, co wynika z uświadomienia sobie, że Zło jest pochodną doświadczenia. (…) To, co nazywamy Dobrem, jest często jałowe, bezczynne i niesprawiedliwe. Przypominasz sobie (…) Settembriniego z Czarodziejskiej góry…? On powiadał, że złośliwość to najskuteczniejsza broń rozumu przeciwko mocom mroków i brzydoty.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/dobro-i-zlo.md)

> Czasem zastanawiam się (…) czy szachy zostały wynalezione przez człowieka, czy tylko odkryte… Może to coś, co zawsze było, od początku wszechświata. Jak liczby całkowite.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/czasem-zastanawiam-sie.md)

> W moich latach powinno być odwrotnie. Ciekawe, że wbrew wszelkiej logice człowiek przywiązuje się do własnej egzystencji z siłą odwrotnieproporcjonalną do tej resztki życia, jaka mu została.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/w-moich-latach.md)

> Jeśli pewnych rzeczy się nie pojmuje, to zaczyna być niebezpiecznie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/jesli-pewnych-rzeczy.md)

> Wszystko jest tylko etapem tej samej historii. A może po prostu historia się powtarza? (…) Zuchwale tropimy tajemnice, które nie są niczym innym, jak po prostu zagadkami naszego własnego życia (…) A to, jak się dobrze przyjrzeć, także niesie z sobą pewne ryzyko. To tak, jakbyśmy rozbili lustro, chcąc sprawdzić, co jest po drugiej stronie warstwy rtęci…

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/wszystko-jest-tylko.md)

> Wyobraźnia to nowotwór na zdrowej tkance prawdy historycznej.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/wyobraznia-to-nowotwor.md)

> Zawsze ryzykujemy, że będziemy naginać fakty do teorii tylko po to, żeby teoria pasowała do faktów.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/zawsze-ryzykujemy-ze-bedziemy.md)

> Białe i czarne bierki symbolizowały jakby manichejską walkę między światłem a ciemnością, między dobrem a złem, toczącą się w duszy człowieka.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/biale-i-czarne.md)

> Kobiety potrafią różne rzeczy. Inna sprawa, że nie każdy nam pozwala rozwinąć skrzydła.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/kobiety-potrafia-rozne.md)

> Być najlepszym niczego nie oznacza. Można być najlepszym, podobnie jak można być blondynem albo mieć płaskostopie, co nie jest równoznaczne z koniecznością demonstrowania tego faktu całemu światu

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/byc-najlepszym-niczego.md)

> Przyjaciół się nie wybiera, to oni wybierają ciebie i albo ich odrzucisz, albo przyjmiesz z dobrodziejstwem inwentarza.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/przyjaciol-sie-nie.md)

> Świat nie jest taki prosty, jak niektórzy chcieliby nam wmówić. Kontury są niewyraźne, liczą się odcienie. Nic nie jest czarne albo białe. Zło może skrywać dobro albo piękno i na odwrót, a żadne z tych pojęć nie wyklucza drugiego. Istota ludzka potrafi kochać i zdradzić ukochaną osobę, co w niczym nie zaprzecza autentyczności jej uczuć. Można być zarazem ojcem, bratem, synem i kochankiem, ofiarą i katem… Weź pierwszy z brzegu przykład. Życie to niebezpieczna przygoda w zamglonym pejzażu o ruchomej powierzchni i sztucznie wyznaczonych granicach. Tu wszystko może w każdej chwili skończyć się i zacząć na nowo, albo urwać nagle, jak ucięte, na zawsze. Tu jedynym rzeczywistym absolutem, spójnym, niepodważalnym i ostatecznym jest śmierć. A my jesteśmy małymi błyskami między dwiema wiecznymi nocami i mamy (…) bardzo mało czasu.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/swiat-nie-jest-taki.md)

> W kwestiach sercowych (…) nie wolno dawać rad ani podsuwać rozwiązań… Co najwyżej czystą chusteczkę w stosownym momencie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/w-kwestiach-sercowych.md)

> Przedziwne (…) – że współcześnie tworzone obrazy bardzo szybko pokrywają się szczelinkami, pęknięcia i dziurki powstają na skutek stosowania nowoczesnych materiałów i sztucznych metod suszenia. Tymczasem dzieła dawnych mistrzów, którzy obsesyjnie dbali o nie przy użyciu technik naprawdę rzemieślniczych, opierają się upływowi czasu z większą godnością, ich piękno jest trwalsze.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/przedziwne-ze-wspolczesnie.md)

> Niewyraźny, trwający ledwie kilkanaście sekund obrazek, z trudem zapamiętany, który mimo to zdołał, niby skalpel, jednym zdecydowanym cięciem naznaczyć granicę między jej młodością a resztą życia.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/niewyrazny-trwajacy-ledwie.md)

> Na szachownicy można zrealizować zamysły, które w praktyce, to znaczy w rzeczywistym życiu, zdają się niewykonalne.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/na-szachownicy-mozna.md)

> – Uważa pan, że wszystkie ukryte komunikaty są do odczytania…? Że wystarczy zastosować jakiś system, żeby znaleźć właściwe rozwiązanie?
>
> – Jestem o tym przekonany. Istnieje jeden system uniwersalny, ogólne prawa, które pozwalają udowodnić to, co da się udowodnić, i wykluczyć to, co da się wykluczyć. (…)
>
> – Absolutnie się z panem nie zgadzam, proszę mi wybaczyć. Uważam, że wszelkie podziały, klasyfikacje, porządki i systemy, które przypisujemy wszechświatu, są arbitralną fikcja…Nie ma takiego układu, który nie zawierałby własnego przeciwieństwa. Mówi to panu ktoś, kto już swoje przeżył. (…)
>
> – To dyskusyjna sprawa (…) Wszechświat jest na przykład pełen udowadnialnych nieskończoności: liczby pierwsze, kombinacje szachowe
>
> – Naprawdę pan w to wierzy…? Że wszystko da się udowodnić? Musze to panu powiedzieć jako były muzyk (…), że nie istnieje system zamknięty. A udowadnialność jest dużo słabszym pojęciem niż prawda.
>
> – Prawda jest jak doskonałe zagranie szachowe: istnieje, ale trzeba je znaleźć. Po upływie odpowiedniego czasu zawsze da się udowodnić. (…)
>
> – Skłonny jestem raczej dopuścić, że doskonałe zagranie, jak pan to nazwał, czy po prostu prawda, b y ć m o ż e istnieje. Ale nie zawsze da się przeprowadzić na to dowód. A każdy system, który podejmie się tego zadania, jest ograniczony i względny (…). Świat jest ogromnym paradoksem (…) A teraz niech się pan poważy udowodnić mi twierdzenie przeciwne.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/uwaza-pan-ze-wszystkie.md)

> Świat nie jest tak prosty, jak niektórzy chcieliby nam wmówić. Kontury są niewyraźnie, liczą się odcienie. Nic nie jest czarne albo białe. Zło może skrywać dobro albo piękno i na odwrót, a żadne z tych pojęć nie wyklucza drugiego. Istota ludzka potrafi kochać i zdradzić ukochaną osobę, co w niczym nie zaprzecza autentyczności jej uczuć.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/swiat-nie-jest.md)

> Niepokalana uczciwość to stuprocentowa gwarancja śmierci głodowej…

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/niepokalana-uczciwosc-to-stuprocentowa.md)

> Cisza gra równie ważną rolę, co zorganizowane dźwięki.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/cisza-gra-rownie.md)

> Ostatecznie – mruknął szachista w przestrzeń – szachy są kombinacją wrogich odruchów…

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/ostatecznie-mruknal-szachista.md)

> Życie to niebezpieczna przygoda w zamglonym pejzażu o ruchomej powierzchni i sztucznie wyznaczonych granicach. Tu wszystko może w każdej chwili skończyć się i zacząć na nowo względnie urwać nagle, jak ucięte, na zawsze. Tu jedynym rzeczywistym absolutem, spójnym, niepodważalnym i ostatecznym jest śmierć.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/zycie-to-niebezpieczna.md)

> W ostatecznym rozrachunku pewna mogła być tylko siebie samej. Tylko tym dysponowała, żeby iść naprzód.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/w-ostatecznym-rozrachunku.md)

> Nie zawsze możemy wybrać towarzystwo albo własne przeznaczenie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/nie-zawsze-mozemy.md)

> Wszystko się wiąże ze wszystkim.(…) Poza tym życie jest ciągiem wypadków, które wynikają z siebie nawzajem, często bez udziału woli…

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/wszystko-sie-wiaze.md)

> Jakie to dziwne – zwrócił mi uwagę Holmes kilka wieczorów później – że aby poznać przeszłość, czasami trzeba najpierw poznać przyszłość.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/jakie-to-dziwne.md)

> Ty nie musisz się niczym martwić, bo ktoś dokona za ciebie wszelkich delikatnych transakcji. Tu nie mam żadnych wątpliwości, księżniczko. Szczególnie co do niezbędnej w tym wypadku lojalności tej osoby. Nawiasem mówiąc, jest to lojalność najemnika, co wcale jej nie dyskwalifikuje, może nawet przez to jest bardziej godna zaufania. Nie dowierzam ludziom lojalnym bezinteresownie.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/ty-nie-musisz.md)

> Wyjątek nie tyle potwierdza, ile unieważnia albo niszczy wszelkie reguły… Dlatego tak bardzo trzeba uważać przy wyprowadzaniu wniosków.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/wyjatek-nie-tyle.md)

> Strach jako czynnik niespodziewany, jako zatrważająca świadomość rzeczywistości odkrywanej w danym momencie, chociaż stale obecnej. Strach jako ostateczna siła niszcząca pokłady nieświadomości albo jako gwałtowny koniec stanu łaski. Strach jako grzech.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/strach-jako-czynnik.md)

> Ostatecznie wszystkie obrazy są obrazami jednego obrazu, wszystkie lustra są odbiciami jednego lustra, wszystkie śmierci są śmierciami jednej Śmierci.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/ostatecznie-wszystkie-obrazy.md)

> Starzeje się i dobrze wie o tym, cierpi na niedostatek praktycznych pomysłów, za to umysł zaludniają mu ulotne widma. Chcąc je przegnać, zamyka na chwilę zmęczone oczy, by otworzyć je na powrót.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/starzeje-sie-i-dobrze.md)

> Gdy w grę wchodzi ambicja, jedyny grzech, jaki można popełnić, to ponieść klęskę, zwycięstwo zaś automatycznie staje się cnotą.

[Strona cytatu](https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/szachownica-flamandzka/gdy-w-gre.md)
