{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/krolowa-poludnia/najgorszym-zlem-w-dziejach",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/krolowa-poludnia/najgorszym-zlem-w-dziejach.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/krolowa-poludnia/najgorszym-zlem-w-dziejach.md",
  "id": "f2ae9f82-a661-4593-8e01-f0b54bb27985",
  "slug": "najgorszym-zlem-w-dziejach",
  "text": "Najgorszym złem w dziejach ludzkości było wynalezienie słowa. Wystarczy popatrzeć na psy. Są takie lojalne, bo nie potrafią mówić.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "Arturo Pérez-Reverte",
    "slug": "arturo-perez-reverte",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte"
  },
  "book": {
    "title": "Królowa Południa",
    "slug": "krolowa-poludnia",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/krolowa-poludnia"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "humor",
      "slug": "humor",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/humor"
    },
    {
      "name": "słowa",
      "slug": "slowa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
    },
    {
      "name": "psy",
      "slug": "psy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/psy"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Arturo_P%C3%A9rez-Reverte#Kr%C3%B3lowa_Po%C5%82udnia",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:48:51",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "ec092006-300c-486f-b912-73d1887913a5",
      "slug": "latwo-dogadac-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/krolowa-poludnia/latwo-dogadac-sie",
      "text": "Łatwo dogadać się z draniem. Trudniej z ludźmi uczciwymi, ale tych jest mniej.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "ironia",
          "slug": "ironia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ironia"
        },
        {
          "name": "uczciwość",
          "slug": "uczciwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/uczciwosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kr%C3%B3lowa_Po%C5%82udnia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:51"
    },
    {
      "id": "e9810bc7-0d15-4414-bbe8-4b21be972253",
      "slug": "swiat-to-skomplikowane",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/krolowa-poludnia/swiat-to-skomplikowane",
      "text": "Świat to skomplikowane miejsce o trudnych regułach, gdzie każdy gra taką rolę, jaka wyznaczył mu los. I nie zawsze można wybierać. Wszyscy ludzie, jakich znam, kiedyś powiedział doktor, że mają powody by robić to, co robią. Jeśli się to uzna, stwierdził, wcale nie jest trudno żyć dobrze z bliźnimi. Sztuczka polega na tym, żeby zawsze szukać pozytywnej strony. Palenie fajki bardzo w tym pomaga. Zajmuje dużo czasu, można wtedy myśleć. Daje okazje, żeby poruszać rękami i przyjrzeć się sobie. I innym.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "tolerancja",
          "slug": "tolerancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tolerancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kr%C3%B3lowa_Po%C5%82udnia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:51"
    },
    {
      "id": "d10cea39-f54f-45e8-8a66-78433d170066",
      "slug": "moze-jest-tak",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/arturo-perez-reverte/krolowa-poludnia/moze-jest-tak",
      "text": "Może jest tak, zastanawiała się, że ambicje, plany, marzenia, odwaga czy wiara, nawet wiara w Boga – ciarki przeszły jej po plecach – zamiast dodawać siły, pozbawiają jej. Bo nadzieja, a nawet zwykła chęć przeżycia sprawiają, że stajesz się bardziej podatna na zranienie, bardziej wrażliwa na ból czy niepowodzenie. Być może to jest właśnie jej przypadek. I być może (…) jedynym wyjściem jest niczego nie oczekiwać i nie mieć żadnej nadziei.(Teresa Mendoza Chavez)",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Kr%C3%B3lowa_Po%C5%82udnia",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:48:51"
    }
  ]
}