{
  "type": "quote",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andre-gide/lochy-watykanu/zatem-drogi-amedeuszu",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/andre-gide/lochy-watykanu/zatem-drogi-amedeuszu.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/andre-gide/lochy-watykanu/zatem-drogi-amedeuszu.md",
  "id": "309e3932-38c4-467f-af08-9509fb311f9f",
  "slug": "zatem-drogi-amedeuszu",
  "text": "– Zatem, drogi Amedeuszu, jest tak. Uważam, że od czasu La Rochefoucaulda i drepcąc w jego ślady weszliśmy na fałszywą drogę; że własna korzyść nie zawsze powoduje człowiekiem: że bywają postępki bezinteresowne… (…) Przez bezinteresowne rozumiem: bezcelowe. I że zło, to, co się nazywa zło, może być równie bezcelowe jak dobro.\n\n– Ależ w takim razie, po co je robić?\n\n– Właśnie! Przez zbytek, przez potrzebę ekspansji, dla zabawy.",
  "language": "pl",
  "author": {
    "name": "André Gide",
    "slug": "andre-gide",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andre-gide"
  },
  "book": {
    "title": "Lochy Watykanu",
    "slug": "lochy-watykanu",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andre-gide/lochy-watykanu"
  },
  "character": null,
  "chapter": null,
  "chapter_parent": null,
  "page": null,
  "verified": false,
  "original": null,
  "other_languages": [],
  "topics": [
    {
      "name": "człowiek",
      "slug": "czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
    },
    {
      "name": "zło",
      "slug": "zlo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
    },
    {
      "name": "bezcelowość",
      "slug": "bezcelowosc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bezcelowosc"
    }
  ],
  "source": {
    "name": "Wikicytaty",
    "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lochy_Watykanu",
    "license": {
      "label": "CC BY-SA 4.0",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "added_at": "2026-09-26T06:45:16",
  "more_from_book": [
    {
      "id": "f5f14fac-b91d-4dd7-87b7-0dae96470733",
      "slug": "zbrodnia-bez-motywu",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andre-gide/lochy-watykanu/zbrodnia-bez-motywu",
      "text": "„Zbrodnia bez motywu – myślał dalej Lafcadio – cóż za kłopot dla policji! (…) Zresztą, nie tyle wypadków jestem ciekawy, ile samego siebie. Niejeden, który uważa się za zdecydowanego na wszystko, w obliczu czynu cofnie się… Jakże daleko jest od wyobrażenia do faktu! I tak samo nie ma się prawa poprawienia ruchu jak w szachach. Ba, gdyby obliczyć wszelkie ryzyko, gra straciłaby swój urok!…",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samopoznanie",
          "slug": "samopoznanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samopoznanie"
        },
        {
          "name": "zbrodnia",
          "slug": "zbrodnia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zbrodnia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lochy_Watykanu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:16"
    },
    {
      "id": "81ee11c7-f499-4249-9266-9da1d6a89461",
      "slug": "nie-wystraczalo-mu-kiedy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andre-gide/lochy-watykanu/nie-wystraczalo-mu-kiedy",
      "text": "Nie wystraczało mu, kiedy się wydawał tylko skromny; silił się uchodzić za cymbała. Mawiał, iż ludzi gubi to, że wolą popis od ćwiczenia i że nie umieją ukrywać swoich darów; ale mówił to tylko mnie jednemu. Z innymi trzymał się z dala, a nawet ze mną, jedynym na całej stancji, którym nie pogardzał. Z chwilą gdy mi się go udało rozgadać, stawał się nadzwyczaj wymowny; ale najczęściej chmurny i milczący, robił wówczas wrażenie, że przetrawia czarne zamiary, które byłbym chciał poznać. Kiedym go pytał: „Co pan tu robi?” (nikt z nas nie mówił mu na ty), odpowiadał: „Biorę rozmach”. Utrzymywał, że w życiu człowiek może się wydobyć z najtrudniejszych sytuacji, umiejąc sobie rzec w porę: „Pal sześć!” I ja to sobie powiedziałem w chwili ucieczki.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "niezależność",
          "slug": "niezaleznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/niezaleznosc"
        },
        {
          "name": "talent",
          "slug": "talent",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/talent"
        },
        {
          "name": "skromność",
          "slug": "skromnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/skromnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Lochy_Watykanu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:16"
    },
    {
      "id": "72ae8958-4a7e-4264-b6a3-9d78210735c3",
      "slug": "to-wlasnie-wydaje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/andre-gide/lochy-watykanu/to-wlasnie-wydaje",
      "text": "To właśnie wydaje mi się tak piękne w życiu, że trzeba malować al fresco. Mazanie niedozwolone!",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "spontaniczność",
          "slug": "spontanicznosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spontanicznosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Andr%C3%A9_Gide#Lochy_Watykanu",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:16"
    }
  ]
}
