{
  "type": "book",
  "site": {
    "name": "Zielone Cytaty",
    "language": "pl",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl"
  },
  "formats": "Każda podstrona ma dwie wersje z tymi samymi danymi: JSON (adres strony + .json) i markdown (adres strony + .md). Do każdego `url` w tym dokumencie można dopisać .json albo .md.",
  "title": "Dżuma",
  "slug": "dzuma",
  "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma",
  "json": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma.json",
  "markdown": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma.md",
  "author": {
    "name": "Albert Camus",
    "slug": "albert-camus",
    "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus"
  },
  "cover": "https://quivercdn.com/covers/piw/albert-camus/dzuma_978-83-8196-545-3-ccc23298.jpg",
  "quotes_count": 59,
  "quotes": [
    {
      "id": "b01d738d-1165-4682-af79-aa729a24f76f",
      "slug": "zlo-na-swiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/zlo-na-swiecie",
      "text": "Zło na świecie płynie niemal zawsze z niewiedzy, dobra zaś wola może wyrządzić tyleż szkód co niegodziwość, jeśli nie jest oświecona.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:10"
    },
    {
      "id": "7b539faa-c7cb-49f5-a202-ccd224a1b654",
      "slug": "zaraza-nie-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/zaraza-nie-jest",
      "text": "Zaraza nie jest na miarę człowieka, więc powiada się sobie, że zaraza jest nierzeczywista, to zły sen, który minie. Lecz nie zawsze ów sen mija i od złego snu do złego snu to ludzie mijają.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        },
        {
          "name": "choroba",
          "slug": "choroba",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/choroba"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:10"
    },
    {
      "id": "4fabacd6-6925-4528-86e2-034df51ead90",
      "slug": "zarazy-sa-w-istocie-sprawa",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/zarazy-sa-w-istocie-sprawa",
      "text": "Zarazy są w istocie sprawą zwyczajną, ale z trudem się w nie wierzy, kiedy się na nas walą. Na świecie było tyle dżum co wojen. Mimo to dżumy i wojny zastają ludzi zawsze tak samo zaskoczonych.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "choroba",
          "slug": "choroba",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/choroba"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:10"
    },
    {
      "id": "f519fb89-f1d6-4aeb-80a9-72eff4f6ebd4",
      "slug": "wszystko-co-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/wszystko-co-czlowiek",
      "text": "Wszystko, co człowiek może wygrać w grze dżumy i życia, to wiedza i pamięć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pamięć",
          "slug": "pamiec",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pamiec"
        },
        {
          "name": "wiedza",
          "slug": "wiedza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiedza"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "f2b3ffe2-12a4-400d-946b-891ab8e0c814",
      "slug": "byl-swiadom-tego",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/byl-swiadom-tego",
      "text": "Był świadom tego, ile jest jałowości w życiu bez złudzeń.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "złudzenia",
          "slug": "zludzenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zludzenia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#B",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "f25c8def-fd58-4cb6-bb26-293fe442bf1e",
      "slug": "trzeba-tylko-isc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/trzeba-tylko-isc",
      "text": "Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep i próbować czynić dobrze.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        },
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#T",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "ec3b407c-2bb2-43b1-bdcf-d3634db7f8d7",
      "slug": "wiedzieli-teraz-ze-jesli",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/wiedzieli-teraz-ze-jesli",
      "text": "Wiedzieli teraz, że jeśli istnieje coś, czego można pragnąć zawsze i osiągnąć niekiedy, to jest to czułość ludzka.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        },
        {
          "name": "czułość",
          "slug": "czulosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czulosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "e175d713-3cfe-45cf-94e4-1a48146da957",
      "slug": "trzeba-walczyc-w-taki",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/trzeba-walczyc-w-taki",
      "text": "Trzeba walczyć w taki czy inny sposób i nie padać na kolana.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Albert_Camus#D%C5%BCuma",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "dca6736f-ef56-458e-a195-06fdd883d2ce",
      "slug": "nie-mozna-liczyc",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/nie-mozna-liczyc",
      "text": "Nie można liczyć na biura. Nie po to są, żeby rozumieć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "biurokracja",
          "slug": "biurokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biurokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "d8b5861e-93fc-4d37-b913-5db22ca5d922",
      "slug": "myslac-o-tym",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/myslac-o-tym",
      "text": "Myśląc o tym wyjściu, nie myślą już o tych, którzy mają wyjść (…). Widać z tego wreszcie, że nikt nie potrafi naprawdę myśleć o kim innym, nawet w najgorszym z nieszczęść. Myśleć bowiem rzeczywiście o kimś to myśleć o nim minuta po minucie, nie zajmując się niczym, ani gospodarstwem, ani przelatującą muchą, ani posiłkami, ani swędzeniem skóry. Ale zawsze są muchy i swędzenie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "relacje międzyludzkie",
          "slug": "relacje-miedzyludzkie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/relacje-miedzyludzkie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "c645bdc9-67dd-426d-bfa2-523a68a05544",
      "slug": "wiem-ze-czlowiek",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/wiem-ze-czlowiek",
      "text": "Wiem, że człowiek jest zdolny do wielkich czynów, ale jeśli nie jest zdolny do wielkiego uczucia, nie interesuje mnie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "c3f881c3-897e-4c40-93d6-e103c6b913a1",
      "slug": "ja-nie-mam",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/ja-nie-mam",
      "text": "Ja nie mam powołania ani na bohatera, ani na świętego. Chciałbym po prostu być człowiekiem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        },
        {
          "name": "bohaterstwo",
          "slug": "bohaterstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bohaterstwo"
        },
        {
          "name": "świętość",
          "slug": "swietosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/swietosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "baeb2090-2139-49d4-88a0-1f4722180d50",
      "slug": "nie-prawo-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/nie-prawo-sie",
      "text": "Nie prawo się liczy, liczy się wyrok.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sprawiedliwość",
          "slug": "sprawiedliwosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sprawiedliwosc"
        },
        {
          "name": "prawo",
          "slug": "prawo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "b0730ce0-8920-4789-9cfc-552bf11be54e",
      "slug": "slonce-dzumy-gasilo",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/slonce-dzumy-gasilo",
      "text": "Słońce dżumy gasiło wszystkie barwy i zmuszało do ucieczki każdą radość.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "smutek",
          "slug": "smutek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smutek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#S",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "a1f07580-f23d-4fd3-9e90-70a212eb6b38",
      "slug": "zawsze-jest-taka",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/zawsze-jest-taka",
      "text": "Zawsze jest taka godzina za dnia i w nocy, kiedy człowiek jest tchórzem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "strach",
          "slug": "strach",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strach"
        },
        {
          "name": "tchórzostwo",
          "slug": "tchorzostwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tchorzostwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#Z",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "a07b75e0-fd42-49bd-b476-32d718a2cf01",
      "slug": "czlowiek-to-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/czlowiek-to-jest",
      "text": "Człowiek to jest idea i idea mizerna od chwili, kiedy odwraca się od miłości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "9bb3127b-7ba0-48da-b0b8-ed6d4ab75bf4",
      "slug": "w-nieszczesciu-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/w-nieszczesciu-jest",
      "text": "W nieszczęściu jest cząstka abstrakcji i irrealności. Ale kiedy abstrakcja zaczyna nas zabijać, trzeba się zająć abstrakcją.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "działanie",
          "slug": "dzialanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzialanie"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "7e66d24f-f7ff-40fc-b2a9-fe87237d82cc",
      "slug": "najlepsi-odchodza-takie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/najlepsi-odchodza-takie",
      "text": "Najlepsi odchodzą. Takie jest życie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "strata",
          "slug": "strata",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/strata"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "79e27fd8-18a0-427a-9013-2136ca2cb2ef",
      "slug": "bakcyl-dzumy-nigdy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/bakcyl-dzumy-nigdy",
      "text": "Bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika, że może przez dziesiątki lat pozostać uśpiony w meblach i bieliźnie, że czeka cierpliwie w pokojach, w piwnicach, w kufrach, w chustkach i w papierach, i że nadejdzie być może dzień, kiedy na nieszczęście ludzi i dla ich nauki dżuma obudzi swe szczury i pośle je, by umierały w szczęśliwym mieście.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Albert_Camus#D%C5%BCuma",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "751bf7d5-c3f5-4a00-a59b-1904decfb6c0",
      "slug": "swiat-bez-milosci",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/swiat-bez-milosci",
      "text": "Świat bez miłości jest martwym światem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#%C5%9A",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "6787d223-61f6-4017-8de3-e4ace8ab7b6e",
      "slug": "poczawszy-od-chwili",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/poczawszy-od-chwili",
      "text": "(...) począwszy od chwili, kiedy nie zgodziłem się zabijać, skazałem się na ostateczne wygnanie. To inni stworzą historię.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "samotność",
          "slug": "samotnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/samotnosc"
        },
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        },
        {
          "name": "pacyfizm",
          "slug": "pacyfizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pacyfizm"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "6383cb99-18f6-4ed4-a5d1-8171e0d51acc",
      "slug": "moze-powinnismy-kochac",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/moze-powinnismy-kochac",
      "text": "Może powinniśmy kochać to, czego nie umiemy pojąć.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "60c7b529-aec3-4c16-a065-f9abe3ecd6c9",
      "slug": "pewne-jest-jedynie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/pewne-jest-jedynie",
      "text": "Pewne jest jedynie, że należy zrobić wszystko, żeby nie być zadżumionym, i to tylko może nam dać nadzieję spokoju lub, w braku spokoju, nadzieję dobrej śmierci.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "5ba83b61-b3f0-47f8-bb33-be98fa17cf52",
      "slug": "kazdy-nosi-w-sobie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/kazdy-nosi-w-sobie",
      "text": "Każdy nosi w sobie dżumę, nikt bowiem nie jest od niej wolny. I trzeba czuwać nad sobą nieustannie, żeby w chwili roztargnienia nie tchnąć dżumy w twarz drugiego człowieka.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "5b2f7610-6c3d-4e4a-98b7-a98a1f408fbb",
      "slug": "najbardziej-rozpaczliwym-wystepkiem",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/najbardziej-rozpaczliwym-wystepkiem",
      "text": "Najbardziej rozpaczliwym występkiem jest niewiedza, która mniema, że wie wszystko, i czuje się wówczas upoważniona do zabijania.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "pycha",
          "slug": "pycha",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/pycha"
        },
        {
          "name": "ignorancja",
          "slug": "ignorancja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ignorancja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "525eae39-b3ef-4fb3-a95c-8cf5aa778446",
      "slug": "nie-bylo-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/nie-bylo-juz",
      "text": "Nie było już losów indywidualnych, ale wspólna historia, to znaczy dżuma i uczucia, których doznawali wszyscy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "społeczeństwo",
          "slug": "spoleczenstwo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/spoleczenstwo"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "4b8f16d4-8267-4212-a708-edd4ed0cae99",
      "slug": "cierpienie-dzieci-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/cierpienie-dzieci-jest",
      "text": "Cierpienie dzieci jest naszym gorzkim chlebem, ale bez tego chleba dusza zginęłaby od głodu duchowego.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 172,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "dzieci",
          "slug": "dzieci",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dzieci"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "463e2592-223f-4d6d-8987-53852246b533",
      "slug": "wszystko-co-pragnie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/wszystko-co-pragnie",
      "text": "Wszystko, co pragnie przyspieszyć niewzruszony porządek, ustalony raz na zawsze, prowadzi do herezji.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#W",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "3e07cbc2-13e3-4abb-baf6-cfc93f8d8828",
      "slug": "na-poczatku-kiedy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/na-poczatku-kiedy",
      "text": "Na początku, kiedy wierzyli, że jest to choroba jak wszystkie inne, religia była na swoim miejscu. Ale kiedy zobaczyli, że to rzecz poważna, przypomnieli sobie o rozkoszy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "religia",
          "slug": "religia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/religia"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "34a9fe8b-c9a3-4fc8-b409-f3b549fb1278",
      "slug": "powiadam-tylko-ze",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/powiadam-tylko-ze",
      "text": "Powiadam tylko, że są na tej ziemi zarazy i ofiary i że trzeba, o ile to możliwe, nie zgodzić się na udział w zarazie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "moralność",
          "slug": "moralnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/moralnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#P",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "2c614f22-8a3c-4d6e-8660-2563a7279736",
      "slug": "jest-rzecza-rownie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/jest-rzecza-rownie",
      "text": "Jest rzeczą równie rozsądną ukazać jakiś rodzaj uwięzienia przez inny, jak ukazać coś, co istnieje rzeczywiście, przez coś innego, co nie istnieje.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "sztuka",
          "slug": "sztuka",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/sztuka"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "2b653229-b69b-4bdc-a233-3559129e9558",
      "slug": "nie-dzuma-nie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/nie-dzuma-nie",
      "text": "Nie, dżuma nie miała nic wspólnego z wielkimi, pełnymi egzaltacji obrazami, które prześladowały doktora Rieux na początku epidemii. Przede wszystkim była przezorną i nienaganną, dobrze funkcjonującą administracją.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "biurokracja",
          "slug": "biurokracja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/biurokracja"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "1cd9bac2-ea69-4c3f-ba15-262d85870518",
      "slug": "nic-w-swiecie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/nic-w-swiecie",
      "text": "Nic w świecie nie jest warte, żeby człowiek odwrócił się od tego, co kocha.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#N",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "1cc550a2-95db-4f50-b188-0e1ddbfb6f47",
      "slug": "w-ludziach-wiecej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/w-ludziach-wiecej",
      "text": "W ludziach więcej rzeczy zasługuje na podziw niż na pogardę.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/Albert_Camus#D%C5%BCuma",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "190d0556-b886-4af3-9daa-c16a0af514f0",
      "slug": "jestesmy-sami-nic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/jestesmy-sami-nic",
      "text": "Jesteśmy sami, nic nas nie usprawiedliwi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "odpowiedzialność",
          "slug": "odpowiedzialnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/odpowiedzialnosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#J",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "143b900b-282e-4510-a587-82e111d1810d",
      "slug": "moze-byc-wstyd",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/moze-byc-wstyd",
      "text": "Może być wstyd, że człowiek jest sam tylko szczęśliwy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "szczęście",
          "slug": "szczescie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczescie"
        },
        {
          "name": "wstyd",
          "slug": "wstyd",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wstyd"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#M",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "09b9c8ef-9b0c-47d9-9af1-7323ace8c707",
      "slug": "kiedy-wybucha-wojna",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/kiedy-wybucha-wojna",
      "text": "Kiedy wybucha wojna, ludzie powiadają: „To nie potrwa długo, to zbyt głupie”. I oczywiście, wojna jest na pewno zbyt głupia, ale to nie przeszkadza jej trwać. Głupota upiera się zawsze, zauważono by to, gdyby człowiek nie myślał o sobie.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wojna",
          "slug": "wojna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wojna"
        },
        {
          "name": "głupota",
          "slug": "glupota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/glupota"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#K",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "07deadd8-cc9c-4e2f-b900-8e53d6bb8b94",
      "slug": "cale-nieszczescie-ludzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/cale-nieszczescie-ludzi",
      "text": "Całe nieszczęście ludzi płynie stąd, że nie mówią jasnym językiem.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "słowa",
          "slug": "slowa",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/slowa"
        },
        {
          "name": "szczerość",
          "slug": "szczerosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/szczerosc"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "002ffc6f-01a7-4c08-9120-789ad016ba21",
      "slug": "czlowiek-nie-potrafi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/czlowiek-nie-potrafi",
      "text": "[Człowiek] nie potrafi ani cierpieć, ani być długo szczęśliwym. Nie jest więc zdolny do niczego, co się liczy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 129,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": {
        "name": "Wikicytaty",
        "url": "https://pl.wikiquote.org/wiki/D%C5%BCuma_(powie%C5%9B%C4%87)#C",
        "license": {
          "label": "CC BY-SA 4.0",
          "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
        }
      },
      "added_at": "2026-09-26T06:45:09"
    },
    {
      "id": "2d4df373-4375-44ee-b49d-64fc67bee20c",
      "slug": "milosc-bowiem-zada",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/milosc-bowiem-zada",
      "text": "Miłość bowiem żąda odrobiny przyszłości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": null,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "przyszłość",
          "slug": "przyszlosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyszlosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:24:43"
    },
    {
      "id": "f8dfebf4-51ca-44de-97bf-cf6593f4a446",
      "slug": "w-sercach-wszystkich",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/w-sercach-wszystkich",
      "text": "W sercach wszystkich było tylko miejsce na bardzo starą i bardzo posępną nadzieję, tę właśnie, która nie pozwala ludziom poddać się śmierci i nie jest niczym innym, jak upieraniem się przy życiu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 170,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "nadzieja",
          "slug": "nadzieja",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/nadzieja"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:24:36"
    },
    {
      "id": "5f7dd39d-81da-46b6-b39f-78db65addd56",
      "slug": "ale-w-miare",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/ale-w-miare",
      "text": "Ale w miarę czekania przestaje się już czekać.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 169,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "oczekiwanie",
          "slug": "oczekiwanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/oczekiwanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:24:30"
    },
    {
      "id": "5f5ce129-020f-4387-a234-8f6f02370612",
      "slug": "przyzwyczajenie-sie-do-rozpaczy",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/przyzwyczajenie-sie-do-rozpaczy",
      "text": "[...] przyzwyczajenie się do rozpaczy jest gorsze niż sama rozpacz.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 120,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "rozpacz",
          "slug": "rozpacz",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozpacz"
        },
        {
          "name": "przyzwyczajenia",
          "slug": "przyzwyczajenia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/przyzwyczajenia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:24:08"
    },
    {
      "id": "f1922049-c608-450f-a599-9e5b9a97efb2",
      "slug": "wielkie-nieszczescia-juz",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/wielkie-nieszczescia-juz",
      "text": "[…] wielkie nieszczęścia, już dzięki swemu trwaniu, są monotonne.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 119,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "monotonia",
          "slug": "monotonia",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/monotonia"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:24:05"
    },
    {
      "id": "134e1d25-d9a7-4915-9f11-8508dbb0eeb5",
      "slug": "zawsze-znajdzie-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/zawsze-znajdzie-sie",
      "text": "Zawsze znajdzie się ktoś, kto bardziej jest więźniem niż ja.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 112,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wolność",
          "slug": "wolnosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wolnosc"
        },
        {
          "name": "więzienie",
          "slug": "wiezienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wiezienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:23:58"
    },
    {
      "id": "7cff5454-6f15-4ec4-ac6b-082d824d43ca",
      "slug": "ludzie-sa-raczej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/ludzie-sa-raczej",
      "text": "Ludzie są raczej dobrzy niż źli i w gruncie rzeczy nie o to chodzi.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 88,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "człowiek",
          "slug": "czlowiek",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czlowiek"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:23:56"
    },
    {
      "id": "bc135ecf-85ae-46e8-bf76-364b7b7e99c4",
      "slug": "piekne-czyny-maja",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/piekne-czyny-maja",
      "text": "[…] piękne czyny mają tak wysoką cenę dlatego, że są rzadkie, gdy niegodziwość i obojętność bywają znacznie częściej motorami działań ludzkich.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 87,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:23:53"
    },
    {
      "id": "1ffe137d-8dee-45ae-a928-40c529b1beb0",
      "slug": "przypisujac-zbyt-wielkie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/przypisujac-zbyt-wielkie",
      "text": "[…] przypisując zbyt wielkie znaczenie pięknym czynom, składa się pośrednio hołd złu.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 87,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "zło",
          "slug": "zlo",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zlo"
        },
        {
          "name": "dobroć",
          "slug": "dobroc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/dobroc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:23:50"
    },
    {
      "id": "4308ed32-ed47-4c59-8d0a-4519aecd5b16",
      "slug": "moze-lepiej-jest",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/moze-lepiej-jest",
      "text": "[...] może lepiej jest dla Boga, że nie wierzy się w niego i walczy ze wszystkich sił ze śmiercią, nie wznosząc oczu ku temu niebu, gdzie on milczy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 87,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "śmierć",
          "slug": "smierc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/smierc"
        },
        {
          "name": "bóg",
          "slug": "bog",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/bog"
        },
        {
          "name": "ateizm",
          "slug": "ateizm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/ateizm"
        },
        {
          "name": "milczenie Boga",
          "slug": "milczenie-boga",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milczenie-boga"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:23:45"
    },
    {
      "id": "d7a90426-7754-4667-922a-3ae675366c39",
      "slug": "w-chwili-nieszczescia",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/w-chwili-nieszczescia",
      "text": "W chwili nieszczęścia człowiek oswaja się z prawdą, to znaczy z ciszą. Czekajmy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 84,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        },
        {
          "name": "cisza",
          "slug": "cisza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cisza"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:23:41"
    },
    {
      "id": "9c846237-b142-485e-a368-2835fd2f5e92",
      "slug": "zawsze-byl-zdania",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/zawsze-byl-zdania",
      "text": "[...] zawsze był zdania, że upór w końcu zwycięża wszelkie przeszkody.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 81,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "wytrwałość",
          "slug": "wytrwalosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wytrwalosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:21:19"
    },
    {
      "id": "1c7208a2-6420-4ef2-8192-c65c64645f18",
      "slug": "czlowiek-meczy-sie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/czlowiek-meczy-sie",
      "text": "Człowiek męczy się litością, kiedy litość jest bezużyteczna.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 62,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "współczucie",
          "slug": "wspolczucie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wspolczucie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:21:17"
    },
    {
      "id": "a1e503e9-0117-45e6-b4f0-7faefee1b6f2",
      "slug": "bywa-tak-ze-cierpi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/bywa-tak-ze-cierpi",
      "text": "[...] bywa tak, że cierpi się długo nie wiedząc o tym.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 57,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:18:43"
    },
    {
      "id": "db30dfac-a9df-49a4-9630-79b4951e87d2",
      "slug": "wiedzielismy-wszyscy-swiadomie",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/wiedzielismy-wszyscy-swiadomie",
      "text": "[...] wiedzieliśmy wszyscy, świadomie lub nie, że nie ma miłości, której nie przerasta miłość większa, i zgadzaliśmy się mimo to z mniejszym lub większym spokojem, że nasza jest średnia.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 52,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:18:40"
    },
    {
      "id": "5c5c46e5-4477-4c80-8134-4ce11ffdce51",
      "slug": "karmili-wiec-swoje",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/karmili-wiec-swoje",
      "text": "Karmili więc swoje cierpienia błahymi i zbijającymi z tropu znakami, jak lot jaskółek, rosa wieczorna czy osobliwy promień pozostawiony czasem przez słońce na pustej ulicy.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 51,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:18:32"
    },
    {
      "id": "f34acebb-3c4b-40ef-8529-018c00dae87e",
      "slug": "trzepotali-sie-raczej",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/trzepotali-sie-raczej",
      "text": "[…] trzepotali się raczej, niż żyli, wydani dniom bez kierunku i jałowym wspomnieniom - błąkające się cienie, które wtedy tylko mogły nabrać sił, gdy zapuszczały korzenie w ziemię swych cierpień.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 51,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "życie",
          "slug": "zycie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/zycie"
        },
        {
          "name": "cierpienie",
          "slug": "cierpienie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/cierpienie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:18:22"
    },
    {
      "id": "8357086e-246f-4c03-b885-06abf7d57b7a",
      "slug": "ale-brutalna-i-przedluzajaca",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/ale-brutalna-i-przedluzajaca",
      "text": "Ale brutalna i przedłużająca się rozłąka pomogła im upewnić się, że nie potrafią żyć z dala od siebie, i wobec tej prawdy, która nagle wyszła na jaw, dżuma była drobnostką.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 49,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "miłość",
          "slug": "milosc",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/milosc"
        },
        {
          "name": "tęsknota",
          "slug": "tesknota",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/tesknota"
        },
        {
          "name": "rozstanie",
          "slug": "rozstanie",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/rozstanie"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:16:41"
    },
    {
      "id": "6cb6da75-eaf5-45bf-826c-35356224859f",
      "slug": "pytanie-co-robic",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/pytanie-co-robic",
      "text": "Pytanie: co robić, by nie tracić czasu? Odpowiedź: doświadczać go w całej jego rozciągłości.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 22,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "czas",
          "slug": "czas",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/czas"
        },
        {
          "name": "chwila obecna",
          "slug": "chwila-obecna",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/chwila-obecna"
        },
        {
          "name": "marnowanie czasu",
          "slug": "marnowanie-czasu",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/marnowanie-czasu"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:16:34"
    },
    {
      "id": "6d4ccae1-a959-4479-82d7-ea203b3956f7",
      "slug": "ale-zawsze-nadchodzi",
      "url": "https://www.zielonecytaty.pl/albert-camus/dzuma/ale-zawsze-nadchodzi",
      "text": "Ale zawsze nadchodzi godzina w historii, kiedy ten, co ośmiela się powiedzieć, że dwa i dwa to cztery, jest karany śmiercią.",
      "language": "pl",
      "character": null,
      "chapter": null,
      "chapter_parent": null,
      "page": 88,
      "verified": false,
      "original": null,
      "other_languages": [],
      "topics": [
        {
          "name": "władza",
          "slug": "wladza",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/wladza"
        },
        {
          "name": "prawda",
          "slug": "prawda",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/prawda"
        },
        {
          "name": "totalitaryzm",
          "slug": "totalitaryzm",
          "url": "https://www.zielonecytaty.pl/tematy/totalitaryzm"
        }
      ],
      "source": null,
      "added_at": "2026-08-28T20:16:24"
    }
  ]
}